tn_tutinh

Tựa Tình

Lòng sang trang thu hồi ký lá vàng
Lê Đạt

Không ai định yêu một người, cũng như một thành phố
Dẫu thành phố đó là Pari
Tình yêu như định mệnh. Bao giờ cũng bất ngờ.
Cho tới ngày cuối tôi vẫn chưa có ý định viết Pari.
Tôi vốn không phải một người chữ lãng mạn.
Không hiểu sao khi còn lại một mình bước ra cửa số 2 sân bay Đơ Gôn tôi bất chợt nhớ một nhà thơ bỏ quên có lẽ đến gần nửa thế kỷ. Và mấy câu thơ rất cổ trong bài “Tống biệt” của ông bỗng thức dậy trong tôi

Lá vàng rơi rắc lối Thiên Thai *

Câu thơ chẳng có gì đặc biệt.
Và chiếc Bô-inh trần tục cũng như hiện đại kia không hiểu sao lại nhắc tôi đến một hình ảnh mơ mộng khuya khoắt đến thế!

Cái hạc bay lên vút tận trời

Tôi phát giác rằng mình đã yêu.
Thì ra không phải bây giờ tôimới yêu Pari

Nỗi bây giờ tượng đá tuổi ngày xưa...

Có phải người làm thơ thường vọng yêu một tình rất xưa mà các vị lãng mạn cuốimùa quen ám dụ là “kiếp trước”. Đã có lúc tôi ngờ rằng các nhà thơ tình ít nhiều đềicó họ với Từ Thức. Đều đã gặp “Thiên Thai” ít nhất một lần trong đời và vĩnh biệt nó suốt đời.

Từ tình là những từ thức trong sâu thẳm ta phút giây “tống biệt”.

Và dấy lên thành thơ.

Đừng nên quênnhững bài thơ Đường kiệt xuất đa phần đều là những bài thơ ly tình.

Elsa Triolet đã rất tinh tế khi giải thích cái chết của Maia

“Chẳng ai yêu tôi cả. Tôi đi”.

Elsa không hiểu rằng đó là một thông lệ – chẳng ai yêu nhà thơ đến điều cả. Trong tình yêu người ta thường tiêu hai thứ tiền. Và nhà thơ bao giờ tim cũng chỉ tệ mạnh. Riêng có từ vốn nặng lòng. Thơ chính là từ tình, cũng có nghĩa tự tình tức là yêu đơn thương, yêu thất tình, yêu bóng.

Đó là nỗi “sầu vạn cổ” cũng là thách thức và niềm “lạc quanngoan cố” của nhà thơ.

* Chép theo ký ức.

Platan
Chưa đành thương thu ấp sương năm ngoái
Prôvăngxơ vàng ủ nắng mãi Platan

Ôđêông
Xe chốt nhớ lòng lòng khóa quên số mở
Lá rỏ hồng thu vỡ Ôđêông

Giáng sinh
Hà nội sao đèn – Êlidê không ngủ
Biên Ngân hà tình tọa độ Giáng sinh

Thu chờ
Lòng thu đợi lối vàng không quét úa
Lá lách âm thầm nghe ngõ tim đau

Fôngtenblô
Rừng phong thu đã nhuộm màu quan san

Nguyễn Du
Lối ngỏ nắng biệt mùa phong ứ đỏ
Fôngtenblô tình bỏ nhỏ lá thu

Vécxay
Vécxay em năm nghìn phòng không chỗ ở
Ráng hồng lòng cơ nhỡ má Trianông

Cốt Đazuya
Maxi váy chân trời thu đứng sóng
Biển đưa tầu đong biếc mắt âu xanh

Mimoza
Mimôza hết mùa hoa má nhớ
Thương nở vườn rực lửa mimơza

Xem La Jôcôngđơ
Sai hẹn bóng chiều Luvrơ nắng lỡ
Môna gần nửa nhớ Liza xa

Sân Bay Đờ Gôn
Đê đầu tư cố hương
Lý Bạch

Sân bay Pari cửa về Hànội
Cúi đầu tình chân ngỡ lối tha hương

Epphen
Rõ tám hướng riêng nhà ai góc khuất
Nắng đơn thương tháp bạc tóc bất thường

Tuyết
Anh chưa một tuần đi mưa tuyết
Thư Pari

Tình di mùa bóng nhạn mây thu hết
Trời gượng trắng cười nước mắt tuyết rơi

Bôjôle mới
Bôjôle má mới môi ứ lửa
Xa lộ thu thương ứa đổ tắc đường

Lệch yêu
Xanh Giécmanh gốc si đôi Thủy Tạ
Gió hai chiều tim nửa lạ lệch yêu

Thư Hànội
Tin tuyết đổ xanh Misere đợi trắng
Thu giữa ngày hồ khẩu nắng thư đi

Tình Tỏ
Điện thắp mờ tình tỏ trăng sáng phố
Mặt rằm ai lòng quận nhớ mười lăm

Sơnôngxô
Cầu bao nhiêu nhịp dạ sầu bấy nhiêu
Ca dao

Sơnôngxô nổi lạnh tâm cầu đá
Lá hỏi vàng sui bóng cá sủi tăm

Vườn Luxămbua
Lá rụng vai những pho tượng trắng
Anatole France

Nắng học trò vườn vai thu trắng lá
Nỗi bây giờ tượng đá tuổi ngày xưa

Mônacô
Nước chảy huê trôi
Tản Đà

Mônacô nắng hoe đường cổ tích
Má rơi đào thơ tống biệt huê trôi

Măng tông
Nắng Măng Tông mây trắng đầu nước Ý
Lòng sang trang thu hồi ký lá vàng

Mùa Hẹn
Hoa mùa hẹn mimôza ùa nở
Lỡ thề đêm một úa nhớ vàng hoe

Kỷ Niệm
Kỷ niệm platan thu nghìn nỗi
Bản đồ bạc màu rừng mỗi lối quên

Cầu Mirabô
Comme la vie est lente
Apollinaire

Mirabô mắt Xen xanh triền sóng
Bờ mưa đầy ngày bóng chậm chân mây

Khấn
Xanh Pôn đơ Văng xơ
                            dốc bao nhiêu đậu
Lòng thành thầm tâm khấn giải oan tên

Càfê Flor
Càfê Flor khách thưa mình anh sững đứng
Em mắt đen nôi bóng Xartrơ ngồi

Mông mác
Quán Mông mác bóng xiên khoai truyện cũ
Màu Rơnoa ly nắng ứ mùa già

Xanh Lui
Bóng chân dài Xanh Lui lần lại
Môđi rồ Từ thức dại Pari

•           Gọi tắt danh họa Môđigliani

Nợ
Mưa anh đến vay xanh trời nợ nắng
Lạnh tuyết bù trả trắng Ep...ph... em đi

Cầm Tù
Đường Baxti mắt trường xanh đại lộ
Cầm tù lòng đèn đỏ tự do thu

Múi giờ
Đồng hồ hẹn ga giờ hai múi khác
Còi nghẹn chờ tầu lỡ tóc bạc phơ

Thiên Thanh
Je suis hanté. L’azr! L’Azr...
S. Mallarmé

Trời xám chì Côt Xanh chiều nắng tiếc
Mắt chữ thiên thanh sóng biếc trái mùa

Tượng
Nhà nhớ ở đâu?
Lòng tượng già đường platan nắng đọng
Giacômétti dài chân bóng đổ tuổi đi

Sưởi
Souvenir, souvernir, que me veux tu...
P. Verlaine

Kỷ niệm đầu rừng sâu xanh kiếm sưởi
Nhựa ròng thư nhóm củi khói tàn xưa

Merry Christmas
Nốt Đam gốc thông đèn hoa chuông hội
Mừng Giáng sinh mình đón đợi bóng mình

Chẳng Chót
Thơ lời để sửa sai Thượng đế
O. Elytis

Chúa lòng lành thương chẳng thương cho chót
Phần hồn phần tâm muối sót đại dương

Sông Loa
O saisons, Ô Châteaux
Rimbaud

Tình lẩn quất mộng nửa chừng sóng vỗ
Sông Loe lâu đài trăng hẹn cũ Liêu trai

Đầu Thu
Mi liễu mắt đừng sao sắc nữa
E biếc đầu thu lỡ giết người

Bến nổi
Mắt hải đăng soi đường xanh bến nổi
Ngực triều non phao nõn tuổi bềnh bồng

Cao Tần
Cánh sóng cao tần biếc quét
Cầu mày cong một nét ăng ten

Thuyền nhân
Cho anh làm thuyền nhân Bích Hải
Lòng đung đưa
sóng ngải Vịnh Lông-mày
Cảng nước xanh tàu xứ lạ còi ăn mộng
Kè mi dừa
cờ yến lộng
âu bay.

Rừng nguyên xuân
Mộng thổ dân rừng nguyên xuân em cấm
Dương xỉ trường thân sơ thủy nương tân
Vùng bảo hộ măng nhung tuần lộc nắng
Chim môi xinh hoa hé trắng mơ trần

Ai đốt lòng rừng
      cho gỗ tiêu tâm.

Mộng cũ
Tình đổi tiền quầy tim xưa đóng cửa
Mộng cũ vài đồng âm phủ gió xua.

Kỷ niệm.
Yêu đứt đoạn trưa trụi đường nắng lửa
Kỷ niệm xoe tình bóng nửa đời sau.

Ảo thuật
Em tay xòe một con chim cánh thắm
Cắp tim anh
                 vù nghìn dặm thiên di
Yêu tha thẩn đi trường kỳ trang vắng
Dõi bóng chim
                   tìm một bóng tim.

Desnos *
Anh chỉ là bóng trong xứ bóng
D.

Cửa đóng vách trắng canh đèn dại
Sao hình anh
mà lại bóng em.

Nhà thơ siêu thực Pháp, hy sinh trong cuộc đấu tranh chống phát xít Đức

Tân Trang
Mộng mông má lời nhuộm xanh nghĩa bạc
Xuân tân trang mùa lạm phát hoa đào

Triều
Áo sánh sóng thương ai
Tà triều Hương tím bãi
Lòng nguồn cơn mưa mãi

Tình động mái buồn
                               đò đẩy
                                            sông suông

Sông Quê
Nỗi đầu thương thượng nguồn xuân chết đuối
Già sông quê lòng nổi xác trăng thề

Quê Chữ
Chập mạch chấn động tình quên tiểu sử
Lang thang trang lần quê chữ tìm mình

Nhạc Rốc
Đường cao niên rẽ quên sàn vũ hội
Bộ gõ đồng lên Rốc lỗi hẹn già

Thu Lôi
Tình sét đánh má đồi môi bão ập
Yêu một liều xuân bất chấp thu lôi

Rốc Túi
Bạc canh đời tuổi tả tơi số đủi
Dăm chữ sót liều rốc túi cửa yêu

Cổ Xuân
Rượu nổ má bừng cỗ xuân ầm ã
Mâm một tình mời ăn vã cô đơn

Thầm Thì
Gió lẩm nhẩm đêm thầm thì cỏ mộ
Sổ sinh thời tình mắc nợ chưa vay

Băn Khoăn
Mắt nhiệt đới địa cực tình buốt lạnh
Tim lần lửa hè lòng lánh phố băng
Mưa chẳng tạnh
                            hai bán cầu hiu quạnh
Mộng di mùa chim cụt cánh tản đâu

Kết
Có thể sau lòng tiễn nhau biệt cửa
Một huệ tình ơn chữ ngộ thừa yêu

Last modified on 04/22/2008 – 8:00 PM © 2004 –2008 www.thotanhinhthuc.org.


	TỪ TÌNH EPPHEN Lê Đạt
	Tựa Tình Lòng sang trang thu hồi ký lá vàng Lê Đạt Không ai định yêu một người, cũng như một thành phố Dẫu thành phố đó là Pari Tình yêu như định mệnh. Bao giờ cũng bất ngờ. Cho tới ngày cuối tôi vẫn chưa có ý định viết Pari. Tôi vốn không phải một người chữ lãng mạn. Không hiểu sao khi còn lại một mình bước ra cửa số 2 sân bay Đơ Gôn tôi bất chợt nhớ một nhà thơ bỏ quên có lẽ đến gần nửa thế kỷ. Và mấy câu thơ rất cổ trong bài “Tống biệt” của ông bỗng thức dậy trong tôi Lá vàng rơi rắc lối Thiên Thai * Câu thơ chẳng có gì đặc biệt. Và chiếc Bô-inh trần tục cũng như hiện đại kia không hiểu sao lại nhắc tôi đến một hình ảnh mơ mộng khuya khoắt đến thế! Cái hạc bay lên vút tận trời Tôi phát giác rằng mình đã yêu. Thì ra không phải bây giờ tôimới yêu Pari Nỗi bây giờ tượng đá tuổi ngày xưa... Có phải người làm thơ thường vọng yêu một tình rất xưa mà các vị lãng mạn cuốimùa quen ám dụ là “kiếp trước”. Đã có lúc tôi ngờ rằng các nhà thơ tình ít nhiều đềicó họ với Từ Thức. Đều đã gặp “Thiên Thai” ít nhất một lần trong đời và vĩnh biệt nó suốt đời. Từ tình là những từ thức trong sâu thẳm ta phút giây “tống biệt”. Và dấy lên thành thơ. Đừng nên quênnhững bài thơ Đường kiệt xuất đa phần đều là những bài thơ ly tình. Elsa Triolet đã rất tinh tế khi giải thích cái chết của Maia “Chẳng ai yêu tôi cả. Tôi đi”. Elsa không hiểu rằng đó là một thông lệ – chẳng ai yêu nhà thơ đến điều cả. Trong tình yêu người ta thường tiêu hai thứ tiền. Và nhà thơ bao giờ tim cũng chỉ tệ mạnh. Riêng có từ vốn nặng lòng. Thơ chính là từ tình, cũng có nghĩa tự tình tức là yêu đơn thương, yêu thất tình, yêu bóng. Đó là nỗi “sầu vạn cổ” cũng là thách thức và niềm “lạc quanngoan cố” của nhà thơ. * Chép theo ký ức. Platan Chưa đành thương thu ấp sương năm ngoái Prôvăngxơ vàng ủ nắng mãi Platan Ôđêông Xe chốt nhớ lòng lòng khóa quên số mở Lá rỏ hồng thu vỡ Ôđêông Giáng sinh Hà nội sao đèn – Êlidê không ngủ Biên Ngân hà tình tọa độ Giáng sinh Thu chờ Lòng thu đợi lối vàng không quét úa Lá lách âm thầm nghe ngõ tim đau Fôngtenblô Rừng phong thu đã nhuộm màu quan san Nguyễn Du Lối ngỏ nắng biệt mùa phong ứ đỏ Fôngtenblô tình bỏ nhỏ lá thu Vécxay Vécxay em năm nghìn phòng không chỗ ở Ráng hồng lòng cơ nhỡ má Trianông Cốt Đazuya Maxi váy chân trời thu đứng sóng Biển đưa tầu đong biếc mắt âu xanh Mimoza Mimôza hết mùa hoa má nhớ Thương nở vườn rực lửa mimơza Xem La Jôcôngđơ Sai hẹn bóng chiều Luvrơ nắng lỡ Môna gần nửa nhớ Liza xa Sân Bay Đờ Gôn Đê đầu tư cố hương Lý Bạch Sân bay Pari cửa về Hànội Cúi đầu tình chân ngỡ lối tha hương Epphen Rõ tám hướng riêng nhà ai góc khuất Nắng đơn thương tháp bạc tóc bất thường Tuyết Anh chưa một tuần đi mưa tuyết Thư Pari Tình di mùa bóng nhạn mây thu hết Trời gượng trắng cười nước mắt tuyết rơi Bôjôle mới Bôjôle má mới môi ứ lửa Xa lộ thu thương ứa đổ tắc đường Lệch yêu Xanh Giécmanh gốc si đôi Thủy Tạ Gió hai chiều tim nửa lạ lệch yêu Thư Hànội Tin tuyết đổ xanh Misere đợi trắng Thu giữa ngày hồ khẩu nắng thư đi Tình Tỏ Điện thắp mờ tình tỏ trăng sáng phố Mặt rằm ai lòng quận nhớ mười lăm Sơnôngxô Cầu bao nhiêu nhịp dạ sầu bấy nhiêu Ca dao Sơnôngxô nổi lạnh tâm cầu đá Lá hỏi vàng sui bóng cá sủi tăm Vườn Luxămbua Lá rụng vai những pho tượng trắng Anatole France Nắng học trò vườn vai thu trắng lá Nỗi bây giờ tượng đá tuổi ngày xưa Mônacô Nước chảy huê trôi Tản Đà Mônacô nắng hoe đường cổ tích Má rơi đào thơ tống biệt huê trôi Măng tông Nắng Măng Tông mây trắng đầu nước Ý Lòng sang trang thu hồi ký lá vàng Mùa Hẹn Hoa mùa hẹn mimôza ùa nở Lỡ thề đêm một úa nhớ vàng hoe Kỷ Niệm Kỷ niệm platan thu nghìn nỗi Bản đồ bạc màu rừng mỗi lối quên Cầu Mirabô Comme la vie est lente Apollinaire Mirabô mắt Xen xanh triền sóng Bờ mưa đầy ngày bóng chậm chân mây Khấn Xanh Pôn đơ Văng xơ dốc bao nhiêu đậu Lòng thành thầm tâm khấn giải oan tên Càfê Flor Càfê Flor khách thưa mình anh sững đứng Em mắt đen nôi bóng Xartrơ ngồi Mông mác Quán Mông mác bóng xiên khoai truyện cũ Màu Rơnoa ly nắng ứ mùa già Xanh Lui Bóng chân dài Xanh Lui lần lại Môđi rồ Từ thức dại Pari • Gọi tắt danh họa Môđigliani Nợ Mưa anh đến vay xanh trời nợ nắng Lạnh tuyết bù trả trắng Ep...ph... em đi Cầm Tù Đường Baxti mắt trường xanh đại lộ Cầm tù lòng đèn đỏ tự do thu Múi giờ Đồng hồ hẹn ga giờ hai múi khác Còi nghẹn chờ tầu lỡ tóc bạc phơ Thiên Thanh Je suis hanté. L’azr! L’Azr... S. Mallarmé Trời xám chì Côt Xanh chiều nắng tiếc Mắt chữ thiên thanh sóng biếc trái mùa Tượng Nhà nhớ ở đâu? Lòng tượng già đường platan nắng đọng Giacômétti dài chân bóng đổ tuổi đi Sưởi Souvenir, souvernir, que me veux tu... P. Verlaine Kỷ niệm đầu rừng sâu xanh kiếm sưởi Nhựa ròng thư nhóm củi khói tàn xưa Merry Christmas Nốt Đam gốc thông đèn hoa chuông hội Mừng Giáng sinh mình đón đợi bóng mình Chẳng Chót Thơ lời để sửa sai Thượng đế O. Elytis Chúa lòng lành thương chẳng thương cho chót Phần hồn phần tâm muối sót đại dương Sông Loa O saisons, Ô Châteaux Rimbaud Tình lẩn quất mộng nửa chừng sóng vỗ Sông Loe lâu đài trăng hẹn cũ Liêu trai Đầu Thu Mi liễu mắt đừng sao sắc nữa E biếc đầu thu lỡ giết người Bến nổi Mắt hải đăng soi đường xanh bến nổi Ngực triều non phao nõn tuổi bềnh bồng Cao Tần Cánh sóng cao tần biếc quét Cầu mày cong một nét ăng ten Thuyền nhân Cho anh làm thuyền nhân Bích Hải Lòng đung đưa sóng ngải Vịnh Lông-mày Cảng nước xanh tàu xứ lạ còi ăn mộng Kè mi dừa cờ yến lộng âu bay. Rừng nguyên xuân Mộng thổ dân rừng nguyên xuân em cấm Dương xỉ trường thân sơ thủy nương tân Vùng bảo hộ măng nhung tuần lộc nắng Chim môi xinh hoa hé trắng mơ trần Ai đốt lòng rừng cho gỗ tiêu tâm. Mộng cũ Tình đổi tiền quầy tim xưa đóng cửa Mộng cũ vài đồng âm phủ gió xua. Kỷ niệm. Yêu đứt đoạn trưa trụi đường nắng lửa Kỷ niệm xoe tình bóng nửa đời sau. Ảo thuật Em tay xòe một con chim cánh thắm Cắp tim anh vù nghìn dặm thiên di Yêu tha thẩn đi trường kỳ trang vắng Dõi bóng chim tìm một bóng tim. Desnos * Anh chỉ là bóng trong xứ bóng D. Cửa đóng vách trắng canh đèn dại Sao hình anh mà lại bóng em. Nhà thơ siêu thực Pháp, hy sinh trong cuộc đấu tranh chống phát xít Đức Tân Trang Mộng mông má lời nhuộm xanh nghĩa bạc Xuân tân trang mùa lạm phát hoa đào Triều Áo sánh sóng thương ai Tà triều Hương tím bãi Lòng nguồn cơn mưa mãi Tình động mái buồn đò đẩy sông suông Sông Quê Nỗi đầu thương thượng nguồn xuân chết đuối Già sông quê lòng nổi xác trăng thề Quê Chữ Chập mạch chấn động tình quên tiểu sử Lang thang trang lần quê chữ tìm mình Nhạc Rốc Đường cao niên rẽ quên sàn vũ hội Bộ gõ đồng lên Rốc lỗi hẹn già Thu Lôi Tình sét đánh má đồi môi bão ập Yêu một liều xuân bất chấp thu lôi Rốc Túi Bạc canh đời tuổi tả tơi số đủi Dăm chữ sót liều rốc túi cửa yêu Cổ Xuân Rượu nổ má bừng cỗ xuân ầm ã Mâm một tình mời ăn vã cô đơn Thầm Thì Gió lẩm nhẩm đêm thầm thì cỏ mộ Sổ sinh thời tình mắc nợ chưa vay Băn Khoăn Mắt nhiệt đới địa cực tình buốt lạnh Tim lần lửa hè lòng lánh phố băng Mưa chẳng tạnh hai bán cầu hiu quạnh Mộng di mùa chim cụt cánh tản đâu Kết Có thể sau lòng tiễn nhau biệt cửa Một huệ tình ơn chữ ngộ thừa yêu Last modified on 04/22/2008 – 8:00 PM © 2004 –2008 www.thotanhinhthuc.org.