Của mình . . .
Mình giữ
Saigon 4.8.2005
Tưởng bây giờ là bao giờ
Rõ ràng mở mắt còn ngờ chiêm bao
Nguyễn Du – Kiều
Kính tặng Mẹ,
Thương tặng Em
và các Con...
Đ.M.H.
Mượn lời...
“Đêm tìm tâm tim” là tập thơ Tân hình thức thứ hai được xuất bản trong nước, tập đầu tiên “Đại nguyện của đá” cũng của nhà thơ Đoàn Minh Hải. Chúng tôi trân trọng giới thiệu tập thơ “Đêm tìm tâm tim” với bạn đọc.
Thơ Tân hình thức như một ngọn gió mới, một niềm tin mới, một ước mong mới và chúng tôi tin tưởng sẽ thật sự trở thành hiện thực cho thơ Việt khi chúng ta đang đi vào thế kỉ mới giữa lòng tân thiên niên kỉ . . .
Tân hình thức là một thuật ngữ mà những nhà thơ Việt mượn từ phong trào thơ Tân hình thức Hoa kì, nhưng nếu thơ Hoa kì quay trở về với thể luật truyền thống, rót ngôn ngữ thông thường vào thơ, làm thành thi pháp đời thường, tiếp nối cuộc Cách mạng đã khởi đi từ một thế kỉ trước với phong trào Lãng mạn và giai đoạn đầu của thơ tự do, nhưng đã bị gián đoạn bởi những phong trào tiền phong ở nửa sau thế kỉ, thì thơ Việt ở vào một trường hợp khác hẳn. Không thể đưa ngôn ngữ thường ngày vào thơ vì bị vướng vào luật vần của thơ Tiền chiến, và cũng không thể rút tỉa được gì nơi loại thơ tự do tu từ của thời thập niên 1960, những nhà thơ Tân hình thức Việt phải so sánh sự khác biệt giữa ngôn ngữ đa và đơn âm, chọn lọc những yếu tố phù hợp với ngôn ngữ và văn hoá Việt để tạo thành luật tắc mới cho thơ. Và từ thành quả trong sự thực hành, những nhà thơ Tân hình thức Việt tình cờ tiếp nhận được thể thơ “ không vần” của phương Tây. Dùng lại các thể thơ 5, 7, 8 chữ và lục bát, thay thế luật vần của thơ Tiền chiến bằng kĩ thuật lập lại và vắt dòng, nhưng kĩ thuật lập lại chẳng phải chỉ rút tỉa nơi luật tắc lambic và kĩ thuật của thơ tự do tiếng Anh, mà còn phối hợp với Hiệu ứng cánh bướm, phản hồi và trùng lặp, nương theo biến đổi từ những biến cố tự nhiên.
Như vậy Tân hình thức cũng không khác gì thơ cổ điển, Tiền chiến, và ca dao lục bát, đều là những dòng thơ mang tinh thần Việt, có khả năng hoà giải và tiếp nhận rất cao, không hề có sự phân biệt giữa dòng này và dòng khác, chỉ có cuộc chuyển đổi, và biến thể để thành một dòng thơ mới, chẳng khác nào những trào lưu văn học, một trào lưu này cũng chỉ là sự biến thể của một trào lưu trước đó mà thôi. Một điều đáng ghi nhận, nếu thơ Tiền chiến giữ vần và của Đường thi, thì Tân hình thức bỏ luôn vần, tiếp tục hoà giải với nền văn hoá phương Tây. Và cũng trong tinh thần hoà giải, giữa truyền thống và tự do, thơ Tân hình thức Việt là một dòng chảy mới, học hỏi ở cả tự do và vần điệu để tìm kiếm một nền thơ mới, như tiếng nói của mọi người Việt, tha thiết với sự chuyển đổi, để có thể đập chung một nhịp với cộng đồng thế giới rộng lớn. Và bởi tính cách bình dân của nó, thơ Tân hình thức có khả năng chuyên chở tình tự của mọi con người, phá vỡ tính cao cấp, khó hiểu, thể hiện tinh thần bình đẳng, dân chủ, có khả năng lấp đi khoảng cách giữa người đọc và người sáng tác, và cũng là bước đầu kéo theo sự biến chuyển của những bộ môn khác như tiểu thuyết, hội hoạ, kịch nghệ...
Khế Iêm
SaiGon không có thơ Saigon ngộp
SaiGon không có em Saigon chết
ĐÔ THỊ SAIGON
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Đêm tôi tìm tâm tim
Đêm tôi tìm tôi im
Đêm tôi tìm bóng tôi
Đêm tôi chìm trong đêm
Việt Nam 2004
GIAO HƯỞNG
CỦA MỘT BÀN TA
Một tôi khác nhìn tôi thù hằn…
Một tôi khác nhìn tôi lạnh lùng
Một tôi khác nhìn tôi hỏi cung
Một tôi khác đưa ra tay đấm
Một tôi khác nhìn tôi nổ tung.
Saigon 9.4.04
THƯA MẸ
Những cái tai điếc thơ
Những vầng trăng điếc nhạc
Những con mắt không nhìn
Con dế mèn cụt đầu
Tôi không là bóng trăng
Tôi không là ánh nắng
Tôi không là mặt trời
Tôi không là khung ảnh
Tôi không là chính hắn
Tôi chỉ là tôi thôi!
Mẹ ơi con chỉ là con của mẹ
8.02
PHÁO THĂNG THIÊN
Tôi đã học và tôi
Đã thấy trái táo rơi
Xuống, mọi vật không có
Cánh đều rơi xuống tại
Chỗ rơi và đúng chỗ
Tôi cũng đã thấy người
Ta khi bị chặt đầu
Máu vọt bắn lên cao
Như vậy định luật New –
Ton đã sai dù máu
Không thể nào có cánh…
Saigon 09 – 02
TRÊN ĐẦU CỎ CÚ
Thằng gù và thằng cười
Hai thằng chơi với nhau
Thằng gù thì cứ gù
Thằng cười thì cứ cười
Cái ghế và cái bàn
Cái bàn và cái ghế
Hai cái chơi với nhau
Đẻ ra ly cà – phê
Thằng người và con người
Con người và thằng người
Hai đưa chơi với nhau
Đẻ ra lòng thù hận
Đẻ ra cây cỏ cú...
Saigon 011202
MẸ, NGƯỜI THỢ GỐM
Mẹ nặn chân nặn tay cho con thành
Người biết thương vợ thương con thương người
Thân hàng xóm nghĩa là trong tim con
Có cả một sở thú, vườn quốc gia.
Mẹ nặn mắt nặn mũi nặn mồm nặn
Tai cho con thấy nghe được những tiếng
Chim hót trong thành phố của con chim
Bay lạc nẻo đường rừng… Mẹ nặn cho
Con một con tim tròn vo – như trái
Ấu – để con biết phân định tốt xấu
Và những gì còn méo mó chưa tròn…
Mẹ nặn cho con cả câu kinh để
Con biết xám hối lúc con lầm lỡ
Mẹ nặn cho con nên vóc nên hình
Nên nhân nên nghĩa… Mẹ nặn cho con
Tim óc để con biết yêu quý từng
Câu thơ và rồi con tập làm thơ
Mẹ nặn cho con bóng dáng kẻ thù
Mẹ nặn cho con cả những dòng sông
Mẹ nặn cho con dáng núi quê nhà
Mẹ nặn cho con với cả trường ca
Mẹ nặn cho con tất cả mà con
Thì chỉ biết nói suốt đời một câu.
Đầy nhạt nhẽo… cám ơn Mẹ đã cho
Con được làm người… làm người yêu thương…
Saigon 270902
THĂM SỞ THÚ
Một ông già dắt một cụ bà vào
Tham quan Thảo Cầm Viên sau sáu mươi
Năm. Thăm viện bảo tàng thành phố, thăm
Đền Hùng. Bỗng cụ bà phục xuống khấn:
“Cảnh cũ còn đây người cũ thay đổi
Hết rồi Tổ ơi” rồi cụ khóc…khóc.
Ông già lại dìu cụ bà thăm chuồng
Khỉ, chuồn voi. Qua chuồng chim chóc.
Cụ bà nhìn những con cò, con vạc
Lông đuôi lông cánh sơ rơ, cụ cũng
Khóc. Hỏi cụ bà có có muốn thăm chuồng
Sấu chuồng sói, chuồng báo, cụ bà nói:
“Thăm chúng nó làm gì”. Rồi ông già
Và cụ bà ngồi xuống cái ghế xi
Măng đã nứt nẻ và thật cũ, cụ bà
Thật sự xúc động – ngày xưa cụ ông
Đã cùng ngồi với cụ bà đúng cái
Cái ghế này… Khi đi ngang qua hồ
Sen, cụ bà thở dài “Chả con cái
Hoa sen nào. Thôi ta về con ạ.
Cái khung cảnh này làm mẹ mệt quá.
Dù đã sáu mươi năm mới thăm lại
Mà coi như lần cuối của một đời
Người… Người.
Tháng 09 – 02
KINH THẢN NHIÊN
Thản nhiên ngồi nhìn ngọn lửa từ cây
Nến… thản nhiên ngồi nhìn lửa từ trăm
Cây nến… thản nhiên ngồi nhìn ngọn lửa
Bốc lên từ một mái nhà… thản nhiên
Ngồi nhìn ngọn lửa bốc lên từ mái
Chùa… thản nhiên ngồi nhìn ngọn lửa cháy
Từ một đỉnh nhà thờ, từ một xóm
Đạo… thản nhiên ngồi nhìn ngọn lửa lan rộng
Bốc cao từ những cánh rừng, ruộng đồng
Và thản nhiên ngồi nhìn rồi nằm lăn
Ra khoái trí khi thấy lửa cháy cả
Một giải đất nước mà người ta thường
Gọi là quê – hương… Nhưng ai đã ngồi
Nhìn rất thản nhiên và ai đã đốt
Lên ngọn lửa ban đầu.
300403
CỨU TIM
Bấy giờ mọi người phải khẩn trương cứu
Tim mình bây giờ mọi người phải khẩn
Trương tự cứu tim của chính mình không
Còn cách nào khác cũng chẳng còn ngõ
Ngách nào khác dù phải lên rừng xuống
Biển và dù phải lên thiên đàng hay
Vào địa ngục mà cứu tim được thì
Cũng phải tìm cách chúng ta dù là
Đồng bào đồng chủng cha con chồng vợ
Cũng không cứu được tim nhau. Ai cũng
Phải tự cứu tim mình… ra Bắc vào
Nam tìm hỏi khắp nơi mọi người xem
Có còn cách nào không… lên rừng đào củ
Xuống biển nhổ rong rêu xem có còn
Phương cách nào… để cứu tim được trời
Hại chúng ta rồi hay chính chúng ta
Đã hại lẫn nhau…
04.06.03
NƯỚC MẮT HOA
Cho Nguyễn Thị Bích Dung
Nước mắt em rơi trên những phiến thạch
Cầm, Đàn nước? Tim tôi không phải là
Những phiến thạch cầm nên tan nát trong
Trời khuya cuối đông, còn lời nào để
Nói nữa không em khi tim tôi đã
Câm nín từ lâu, từ những ngày tôi
Chưa biết tôi là tôi… và bây giờ
Tôi biết tôi là tôi thì tôi đã
Chẳng còn là tôi nữa rồi… cài gì
Trói buộc định mệnh mong manh này và
Cái gì đã hoá thành con bướm sắc
Màu để một chiều gió thổi bướm bay
Xa nước mắt em khô thêm trên những
Phiến thạch Cầm – đàn khô – tim tôi cũng
Không thể nào thôi tan nát trong trời
Khuya cuối đông… và dù đêm nay gió
Có thổi thành giông bão để đưa đêm
Giao thừa về đón một mùa xuân thì
Tim tôi vẫn còn ngàn năm băng giá
Trong nát tan và nước mắt em là
Lá khô. Mai kia mùa xuân có về
Có vào đời thì con bướm sắc màu
Cũng đã bay xa biết mấy trùng khơi
Tôi vẫn còn ngồi đây gõ mấy cung
Bậc thạch cầm… một mình mình gõ một
Mình mình nghe. Khi gió cuối đông vẫn
Lạnh lùng thổi
Saigon Giáng Sinh 2003
QUA ĐÊM
Đêm qua lá bàng khô vỡ nát dưới
Chân em, đi qua những giọt sương, đi
Qua những ngọn gió… đi qua những hoa
Cỏ dại lề đường. Những con đường năm
Im chờ lá rụng. Một phiến lá rụng
Là từ giã một mùa xuân. Một phiến
Lá rụng là từ giã một đời lá…
Mỗi phiến lá có một cách lìa đời…
Có chiếc rơi từ cành cao cắm đầu
Xuống đất vẫn cố lết mấy lần rồi
Nằm im, có chiếc rơi xuống lăn đi
Mấy vòng rồi nằm. Có chiếc rơi xuống
Quay tít như chong chóng rồi rơi ở
đằng xa kia. Có lúc rơi một lần
cả chục chiếc. Tản mạn đó đây tất
cả đều nằm. Vẫn có chiếc còn tấp
Vào gốc cây chờ những cơn gió sau
nữa rồi đi. Lá rụng về cội: nơi
Nào là cội nguồn của lá… Lá ơi
hỡi những chiếc lá khô vàng và cả
Những chiếc lá vàng khô… Làm sao chiếc
Lá về được cội nguồn khi dòng thác
Vẫn đổ xuôi
02.02.04
YÊU NHAU TỪ XA
Trước đây người yêu người từ xa
Bây giờ người có bom điều khiển
Từ xa, có bom người tự sát
Người. Như vậy thì người người đều
Chết. Người người đều chết vì yêu
Nhau. Bây giờ đặt bom rồi gọi
Điện báo như vậy là cái chết
Được báo trước… Người người yêu thương
Nhau đến vậy, thời buổi thông tin…
Trước đây người xoá đi biên giới
Quốc gia - bây giờ người chia nhau
Mỗi người hai tấc vuông để vào
Hũ cốt… Sau này còn nhỏ hơn
Trước đây người yêu người từ xa.
2004
RỨT ÁO
Chiều Hà Nội tương tư phố cổ
Tan nát mấy tầng mây chìm. Dưới
Đáy hồ, những hàng cây bong lá
Không động tôi đứng nhìn họ rứt
Ruột mà ra đi. Nhắn ai một
Lời ở lại để làm tin cho
Ngày về. Cũng có thể là không
Về. Không về không phải là không.
Về hay không đều đứt ruột. Mưa
Đổ oà xuống đầu tôi. Chiều mưa
Hà Nội buồn lạnh. Chẳng thấy bóng
Hồ gươm… Vẫn mong mưa đừng bao
Giờ tạnh. Chiều Hà Nội tương tư
Phố cổ. Phố hàng bông chẳng còn
Hoa
2004
RÙA THIÊNG
Lâu lâu con rùa thiêng ở Hồ Gươm
Lại nổi lên một lần và lần nào
Cũng có chuyện người Hà Nội bàn tán
Như vậy, lần này thì Hồ Gươm gần
Cạn nước, rồi chuyện gì sẽ xảy ra
Đây thì chưa biết. Nghe nói lần
Nổi lên gần nhất vì người ta muốn
Thay nước vớt tảo, nước trong hồ bị
Ô nhiễm nặng nề nhưng chưa kịp làm.
Thì rùa lại nổi… nổi chắc vì có
Ý kiến muốn làm nhà xí công cộng
Ở bờ Hồ, đó là chưa làm chứ nếu
Đã làm rồi thì chắc chắn là rùa
Thiêng không chỉ nổi mà còn có hàng
Loạt lên bờ Hồ để đi thẳng đến
Văn Miếu… để đòi… để đòi cài gì
Nhỉ gươm thiêng thì đã trả lâu rồi…
Lâu lâu con rùa thiêng ở Hồ Gươm
Lại nổi lên một lần và lần nào
Cũng có chuyện, người Hà Nội bàn tán
Như vậy, lần này thì lần này thì.
Thứ 6.13.02.02
XÓI MÒN
Thời gian đi qua là từ biệt tất
Cả mọi thứ trên trần gian này và
Để lại những mục rã xoi mòn cả
Đền đài lăng tẩm… dù có đấu có
Che bao phủ, những điều những suy nghĩ
Trong tim cũng rã rời nát chỉ có
Duy nhất tình yêu thương là còn mãi
Truyền tụng như lời kinh sám hối của
Mẹ từng đêm, từng ngày… những bà mẹ
Không từ huyền thoại truyền thuyết những bà
Mẹ của chúng ta khốn khó và đau
Thương xé lòng đang làm quặn ruột chúng
Ta. Bao nhiêu mùa xuân là bao nhiêu
Giây phút giao thừa… Bao nhiêu lần cầu
Nguyện tốt lành nhưng tội ác vẫn xảy
Ra mỗi ngày mỗi nhiều hơn… Đôi khi
Giữa trắng đen cũng làm chết người và
Đã có rồi bao nhiêu người chết giữa
Đêm giao thừa – chết giữa cái tích tắc
Đổi cũ mới và đổi kiếp. Thời gian
Đi qua là từ biệt tất cả chúng ta
Chính chúng ta phải từ biệt chúng ta
Nước soi mòn cả kẻ đá bờ sông.
Saigon cuối 2003
ĐẤT NƯỚC
Làm gì có ngày mai khi hôm nay
đã hết. Làm gì còn ngày qua khi
hôm nay lá đã khô tóc đã héo
Một khi em đã quay lưng thì chẳng
có ba thì. Làm gì còn những lăng
tẩm đền đài miếu mạo đình làng nghĩa
trang nếu không có… Làm gì còn những
dòng sông xưa vì hố thẳm đã bùng
lửa khát khao mùa chinh chiến đã đi
qua, nói cách khác là thời của người
giết người đã trôi qua trôi qua như
ngày hôm qua đã mất chỉ còn lại
những con sông cháy những kẻ đấu cơ
xương máu bơ vơ. Làm gì còn vẻ
đẹp sinh thời – những cánh tay khô của
thân cây mấy ngàn năm dãy dụa trong
gió và cơn lũ tràn qua – Cô Tấm
không bao giờ xuất hiện vì cây kia
không bao giờ có quả… Làm gì còn
những dòng sông gặp lại mẹ bao la
vì tất cả đã phơi cạn lòng mình
cho khát khao chỉ còn những vũng bùn
ngập những yêu ma quỉ quái… Làm gì
con lá rụng đếm thời gian và tiếng
chuông báo tử đếm người đi cây đã
khô… lá đã bay hết từ độ… Làm
gì còn… tôi yêu đất nước tôi nằm
phơi phới bên bờ đại dương… (1)
Giáng sinh 2003
(1) Lời nhạc của Phạm Duy
CHÂN GIÓ
Mỗi người chỉ có hai chân, hai chân
bước đều hay hai chân đều bước, có
khi chân này bước mà chân kia lui
và chân này lui nhưng chân kia bước
Nhiều lúc đang đi, chân trái bỗng muốn
ngoặt về phải và chân phải quẹo hẳn
về trái, cũng có lúc chân phải bước
sang chân trái và chân trái lại cứ.
bước sang phải. Có khi đang bước thì
chân phải bảo ngừng mà chân trái cứ
bước và khi chân trái đã ngừng lại
rồi mà chân phải không ngừng được…
Rồi cũng có lúc hai chân muốn ngừng
mà vẫn cứ bước rồi cùng bước đều
và đều bước. Và cũng chỉ có hai
chân thôi mà đôi khi chân này dẫm
lên chân kia và chân kia đạp lên
chân này cứ thế mà nhào đầu chổng
đít lên trời…
Tặng anh Khế – Iêm
Saigon 15802
CHÂN TAY
Tặng Mai Văn Phấn
Có khi chân này hốt hoảng vì chân
kia và chân kia mỏi mệt cho chân
này và bàn tay này hối hận với
tay kia… Thường thì cả chân tay mỏi
mệt khổ sở vì cái đầu nhưng chính
cúi đầu cũng có lúc nhục nhã vì
chân tay – nhất là lúc lúc chân tay
xé rào làm bậy. Rồi chân này đau
nhức vì chân kia và hai bàn tay
nắm chặt nhau vì giận dữ nhưng cuối
cùng cái đầu cũng hoà giải được – Duy
chỉ có lúc cả đôi chân bước qua
cầu mà cái đầu không cản được từ
đó đôi chân đi sai đường và cái
đầu chịu nhục chịu tai tiếng suốt đời
vì chính tay chân của mình…
150104
MƯA ĐÁ
Người đi tôi xanh mướt lá mồng tơi
trái tím trời chỉ rêu phủ ngói âm –
dương mây chở cơn mưa đi xa tít
giọt nước mắt rơi nặng như viên sỏi
sợi dây cung bắn ngược vào tim, ai
đã xếp từng giọt nước mắt cho tầng
đá đĩa chất dần cao… dưới khe xâu
ai ngước mắt nhìn… hun hút cao và…
bầy thiên nga biến mất… không phải biến
mà dần dần trở thành đàn bò đang
mò mò trong giòng sông đen và giòng
sông cũng dần biến mất đôi bờ cỏ
tôi cũng chẳng còn gì dù đã đi
qua đêm đi qua ngày đi qua tháng
và năm… cuối cùng là đi qua em…
Đêm tôi ôm em là tôi ôm tôi
ngược thời gian đếm trên đầu ngón tay
phố đêm ngập ngụa nước cơn mưa chiều
tôi và em cũng không là ngoại lệ
vuông lụa mỏng trắng lượn trong mây
ngực mơ hồ hơi thở em đây tôi
đã nhẫn tâm dấu đôi cánh mỏng
ghìm chân em lướt gió tung mây
Đời đã gài hầm chông bẫy sập tôi
còn giăng bẫy chính mình khi đứng trước
gương soi, trái tim trong gương không bao
giờ đập mây tan biến trong tay nắm
bơ vơ đầu núi cuối sông lá thu
vàng rơi suốt, hình như có một giòng
Lắp nơi quê nhà… ai Lấp, Lấp ai….
Tặng Bích - Dung, Saigon 2113
ĐUA SỐNG ĐUA CHẾT
Ra đường bây giờ người sống chạy đua
với người chết từng đàn từng nhóm xe
tang chạy loang loáng giấy tiền vàng bạc
tung bay như truyền đơn rối như canh
hẹ như muốn xoá hết xoá sạch lối
đi về của người sống và kẻ chết...
Ra đường bây giờ người chết chạy đua
với người sống xe tang chạy như bay
bóp kèn qua mặt inh ỏi, làm người
chết nằm trong hòm cũng giật mình để
bay nhanh đến nghĩa trang người sống và
chết đều gặp nhau… những mộ bia của
người chết di – động còn người sống thì
đứng chôn chân qua lớp khói hương… hương
Ra đường bây giờ xe rác cũng chạy
đua với xe tang người sống thì vẫn
chạy đua với xe tang giấy tiền vàng
vẫn như bướm bay vui mắt…Về nhà
bây giờ vắng vẻ âm – u lạnh lùng
mùi hương khói… từ trong ra ngoài vắng
ngắt lạnh tanh chỉ còn vài chiếc bóng
như dính trên vách bất động. Về nhà…
ra đường, ra đường về nhà…
Saigon 201003
GIÒNG SÔNG HOÀNG HÔN
Chiến tranh đã đi qua giòng sông hoàng
hôn chiến tranh đã đi qua sông hồng
chiến tranh đã đi qua sông cửu long
chiến tranh đã đi qua những giòng sông
tim của từng người việt – nam cả những
người chưa sinh ra và cả những đã
chết, hoàng hôn trong từng đôi mắt khép
mở đã hoàng – hôn rồi trong từng lời
nói trong từng cái nhìn của người tình…
Chiến tranh đã đi qua bên ni bên
nớ… ngày xưa nói bên nớ bên ni
bên này bờ đê với bên kia bờ
đê bên này đường quê với bên kia
đường quê bên này giòng sông với bên
kia giòng sông bên này bờ kinh với
bên kia bờ kinh bên này núi đồi
với bên này núi đồi bên này làng
quê với bên kia làng quê… bây giờ
gọi là bên kia đỏ bên này xanh
giữa là giòng sông bến – hải máu chảy
bao năm… Chiến tranh đã đi qua
với mọi người lâu rồi… bây giờ nói
bên nớ bên ni là nói bên này
Việt – Nam với bên kia đại – dương nghìn
trùng nghìn trùng xa cách làm sao nhìn
thấy mặt nhau cả khi nhớ thương và
cả lúc hờn giận và làm sao nhìn
thấy được vết thương của nhau… Chiến tranh
đã đi qua từ lâu rồi mà sao vẫn
cứ nhớ như đinh đóng cột như cột
đóng đinh...
Saigon 181103
QUA ĐƯỜNG
Đứa con gái ngó bên này nhìn bên kia
Kia và sắp bước sang đường, những chiếc
Xe chạy băng qua nhanh, màu hoả hoàng
Của áo cô gái đang mặc rực lên
Trong cõi chiều, trời chuyển mưa âm u,
Những ngụm cà phê chiều nay sao mà
Chát đắng nhớ đến ai trong suốt buổi
Nay, qua những giọt cường toan đã uống.
Trước đây vẫn ngồi đây cũng chiếc bàn
Này, cũng chiếc ghế này, bây giờ cũng
Cái ghế này, cái bàn này, sao thấy
Cô đơn lặng lẽ và lạnh lẽo quá.
Vài con chim câu trên mái nhà bên
Kia đường, nghiêng nhìn như cảnh giả, làm
Nhớ lại hình ảnh một con chim câu
Bị bắn chết trong một cuốn phim nào
Đã xem, đã nhớ, trong một buổi chiều
Nào đó ngồi chết lặng ở nơi này.
Cho Bích Dung, Saigon 101102
ĐẦU CỤT
Những ngày còn bé hắn rất sợ Lão
ăn mày cụt chân một nhưng nhà hắn
Lại ở cạnh nhà Lão cụt. những bát
cơm chị người làm đút cho hắn ăn
bao giờ cũng hết mau cũng nhờ doạ
Lão ăn mày cụt chân… ăn muốt đi
không thì ông thụt cái đầu chân cụt
vào bụng cho xem… nghe tới chữ cho
Là hắn đã nuốt xong miếng cơm… Lớn
Lên hắn đổi chỗ ở bao nhiêu lần
chỗ nào, xóm nào cũng có Lão cụt
chân; có Lão cụt cả hai chân… bây
giờ thì hắn đã bớt sợ nhưng thỉnh
thoảng mưa về đem hình ảnh Lão cụt
chân đi ngược ánh đèn dưới cơn mưa
chiếc bóng cái chân gỗ gần như nằm
hẳn dưới mặt đường lê thê… từng giọt
mưa thu từng ánh sao rơi và cách
đây mấy ngày hắn nằm mơ thấy hắn
bị cụt đầu… khệnh khạng lê lết
trên đôi nạng gỗ…
16.11.02
KHÁC CHIỀU GIÓ
Tặng Trần Viết Kiếm
1965
“Có những đêm tao đứng trên ngọn núi
Tháp bút nhìn xuống cái vầng sáng của
Thành phố, tao nhớ nhà, nhớ bạn bè
Nhớ tụi bây quá chừng” – Thư của hắn
Gởi về cho tôi qua tay mẹ hắn
Cũng năm này Ba tôi mất
Đọc thư tôi thương hắn quá chừng
Trở lại Đà Nẵng hắn mò cua bắt ốc
Vớt bèo ở hồ thạc gián rồi nghe
Đâu hắn điên tôi lại nhận được
Thư… thỉnh thoảng trở trời đầu óc tao
Nóng như lửa đốt và những mảnh bom
Còn ở trong người hành nhức nhối… và
Rồi hắn điên thật…
Núi tháp bút ở Quãng Ngãi
1991
Hắn vào Saigon thăm tôi có một
Công an theo bảo vệ gặp nhau hắn
Nói: tao vẫn nhớ câu thơ của mày
Cùng một hướng ta theo chiều ánh sáng
Bây giờ không biết hắn còn nhớ tôi
Không – tôi thì vẫn còn nhớ hắn và
Thương hắn nhiều… Trời bốn hướng tôi theo
chiều ánh sáng. Không có ánh sáng này
Chắc tôi đã điên như hắn, điên hơn hắn.
8.2002
GIÓ HÉO
Cách nhà trở về tay phải đúng ba
căn ông hàng xóm đã chết đêm qua
lúc còn sống ai cũng bực mình ông
ai cũng ghét ông phường tổ có cần
Gì không bao giờ ông đóng góp tham gia…
Ông đi đi về về như người không
bóng và bây giờ ông đã là người
không bóng… nhưng ông còn lại cây đàn
nguyệt và đêm đêm ông ôm trăng dưới
mồ… Ông than thở với vợ con ngày
tao đi tập kết chỉ có cái mủng
dừa ngày tao về cũng chỉ có cái
mủng dừa có ai đưa ai đón gì
đâu. Sau 75 ông về đã hơn
bảy mươi tuổi bà con họ hàng chẳng
còn ai. Ông ngồi cuối căn phòng trên
lầu bảy của nhà hát Trần Hữu Trang
người nhỏ thó với cây đàn nguyệt ôm
ông lơ đãng so giây đã héo chùng
Đến hôm nay làm gì còn ông nữa.
2003
GIÓ XOÁY TRÒN
Tôi có anh bạn rất nghệ sĩ, chơi
guita rất điệu hiền lành lúc nào
cũng cười cười… Vài năm sau nghe anh
vào ban an – ninh trong đội khai thác,
rồi anh có vợ; vợ xinh, rồi anh
có con cháu đẹp như tranh vẽ ngồi
trên con cá chép của tranh Tàu. Cháu
sinh đúng rằm tháng tư, nhưng từ
năm lên ba mỗi tháng cháu động kinh
một đôi lần chết lặng năm mười phút
mồm sùi bọt mép chảy máu cứ thế
nhưng càng lớn càng đẹp, con trai mà
mặt hoa, da phấn môi hồng đào nhưng
đến năm lên bảy lên cơn động kinh
rồi đi luôn cũng đúng ngày rằm tháng
tư. Năm sau đó, sinh đứa thứ hai
con gái sống đời thực vật chỉ nằm
ngửa nhìn trời. Tôi đến thăm lần cuối
lại nghe nói hai vợ chồng người bạn
đi nước ngoài còn cháu bé để lại
cho bà nội nuôi và bà nội cũng
chết, cháu bé nằm lại với chú
cũng chỉ nhìn trời… nhìn trời.
19.5.02
LỜI NGUYỀN CỦA NGƯỜI ĐÀN BÀ
Tặng Anh Cù An Hưng
Người đàn bà bị trói giật cánh ra
sau, bị dẫn đến pháp trường để xử
chém vì bị vu khống giết người, mặc
những lời kêu oan khản cổ của bà
khăng khăng một mực kêu oan thống thiết
nhưng cuối cùng vẫn bị xử, trước khi
chết bà xin ba điều thề nguyền để
sau khi chết thay bà rửa sạch oan
khiên – xin cho tôi một tấm vải trắng
để máu tươi của tôi không một giọt
nào rơi xuống đất – Hôm nay là ngày
Tam phục mùa nắng, bầu trời kia giông
tố sẽ bao phủ đất đá lấp dầy
ba tấc… – Từ đây về sau thành phố
này sẽ hạn hán ba năm… Ai ngờ
đao phủ vừa đến gần bà thì trời
tối sầm giông tố nổi lên… Đại đao
vừa phập xuống đầu rụng máu tươi bắn
lên thấm ướt vào vùng vải trắng không
một giọt rơi xuống đất, chẳng mấy chốc
đất đá đã lấp thây. Bà dưới ba
tấc… sau đó thành phố nọ hạn hán
đúng ba năm.
Đậu Nga Truyện
Quan – hán – Khanh
ĐMH chuyển thành thơ
Ngày cuối 2003
RU
Em vẫn ngủ ngoan trong tim anh đấy
chứ, và hãy thở thật đều… thật đều…
Bây giờ anh ngồi đây với lá mùa
Thu… lá mùa thu đã đuổi theo anh
từ Bắc vào Nam, đuổi anh ra mé
biển nhưng biển rì rào khuyên anh nên
ở lại với quê nhà, như em vẫn
ngủ ngoan trong tim anh đấy thôi.
Cây xoan trước nhà thả những hoa tím
bay vào cửa sổ cho em tôi ngủ
ngoan hơn, say hơn những lần khác
Anh muốn em cứ ngủ ngoan trong tim
anh như thế suốt một đời em và
cả một đời anh cho hai ta không
bao giờ hiu quạnh cô đơn. Hãy cứ
ngủ ngoan đi em và hãy cứ nằm
ngủ bình yên trong tim anh như thế…
Cho Bích - Dung, Saigon 280103
CHỨNG TÍCH BAY
Nhà tôi ở trên đường Lí Thường Kiệt,
nhớ đến ông mà đau trong lòng, thân
già bảy mươi đầu mà còn phải nhảy
lên lưng ngựa dẹp quân nhà Tống. Vậy
mà… châu chấu chống xe, tưởng rằng chấu
ngã ai dè xe nghiêng… Thuở nào Nguyễn
Trãi tiễn cha là Nguyễn – Phi – Khanh đến
ải Nam – quan rồi nghe lời khuyên của
cha mà trở về nuôi chí trả thù
nhà, gánh tình riêng… riêng. Nay thì ải
Nam – quan còn đâu nữa, tôi đứng trên
đỉnh Hải – vân quan mà xót đau. Ải
Nam – quan đã đi vào huyền – thoại của
cổ tích xa xưa. Nguyễn – Trãi đã bị
án tru di tam tộc mới hôm qua…
sáng nay…trưa nay…
NỔ TUNG HẾT ĐI
Trước mắt tôi bây giờ cái gì cũng
là hiện thực cái ghế cái bàn cái
gạt tàn thuốc, đứa con gái đứng sau
quày hàng ngáp liên tục bên ngoài cửa
Kính vẫn còn đọng những giọt mưa – dù
Cơn mưa đã dứt, tiếng xe cộ chạy
ồn ào hơn tiếng mưa, người đàn bà
giắt đứa bé đi ngang qua, ai đó
ở góc bên kia ho sặc sụa tiếng
xe lửa kéo còi và rầm rạp chạy
qua tự nhiên có cơn gió thổi mạnh
cây bàng ngã nghiêng rụng lá… ly cà
phê đã cạn – như đời ai đã cạn –
như chiếc đồng hồ cát đã lật lên
lật xuống bao nhiêu lần… ôi muốn ra
về nhưng lại ngồi để chờ đợi; chờ
đợi một cái gì, một người nào đó
cũng không hiểu… tự nhiên muốn ngồi cho
hết đêm… xe cộ vẫn chạy qua loang
loãng ánh đèn. ước mắt tôi bây
giờ cái gì cũng à hiện thực chỉ
có con tim của ôi và sự chờ
đợi trong tôi là ảo… một thực tế
ảo cứ lớn dần và nổ tung tan
nát bay bay trong gió
18.11.02
ĐIỆP KHÚC
Mọc nhanh như nấm khổ đau
Lan nhanh như nấm khổ đau
Mọc nhanh như nấm hận thù
Lan nhanh như nấm hận thù
còn hận thù là còn khổ đau
còn khổ đau vì còn hận thù
Trồi nhanh như nấm khổ đau
Cứ gặt cứ lái cứ lau lưỡi liềm
đừng ưu tư – chớ buồn phiền
ta là hoa nở điềm nhiên giữa đời…
24.5.04
NHỮNG TRÁI MẶT TRỜI
Những trái cam vàng óng trên cây
như những mặt trời của phương Đông
qua cơn nước lũ tràn về đã
bắt đầu úng nước thay màu có
trái đã khô quắt như trái tim
của tôi khi yêu em nhưng vẫn
còn dính mãi trên cành rũ những
trái cam vàng óng trên cây như
những mặt trời của phương Đông vẫn
từng le lói qua kẽ lá lúc
hoàng hôn vội về… hôn vội chỉ
còn chờ một cơn gió nhẹ là
mặt trời sẽ rơi… sẽ rời… những
trái cam vàng óng trên cây đã
không còn vàng óng trên cây trước
mùa lũ tới… và những giọt mưa
đầu mùa…
14.06.03
GIÓ THỔI RÁC BAY
Tặng chị Ng. Thị Ngọc Nhung
Qua bài Gió Lốc Lề Đường
Sao chị lại xoè tay che mặt khi
Chị đi trên đường Tự – Do – Đồng Khởi.
Lúc chị vào tiệm sách ngày xưa người
Đàn bà ngồi sau hàng ví cũng đáng
Nhìn lắm chứ. Bây giờ rất nhiều nguời
Hà Nội có rất nhiều tiền họ không
Đựng bằng ví đâu. Chị nhìn làm gì
Đống rác trên đường Tự – Do mà rác
Muốn nằm ở đâu thì rác nằm. Chị
Nhìn làm gì cơn lốc xoáy, nó có
Xoáy đến đâu thì cũng không bay được
Hết rác rưởi trên lề đường mà bay
Được thì biết đi đâu
Sao chị lại không nghĩ gì hết. Chị
Nên nghĩ tiệm bán sách ngày xưa với
Tiệm bán sách bây giờ. Gì đâu mà
chị buồn bực. Có ai làm gì chị
hay có cuốn sách nào làm cho chị
khó chịu. Có nhiều cái trong tiệm sách
đáng để chị nhìn lắm chứ. Chị cứ
nhìn đi rồi chị sẽ thấy. Chị sẽ
thấy hết. Cái tiệm sách ngày xưa chị
đã vào vẫn nằm trên đường phố Tự
Do mà và bây giờ trên đường phố
Tự – Do nó vẫn nằm ở đấy. Có
Điều nó đã thay chữ Đồng Khởi vào
Mà thôi… Tự Do – Đồng Khởi
150902
GIỌT ĐỒNG HỒ TRONG ĐÊM
Cho: Khanh – Hà – Lan – Thuý – Hạnh
Lúc con chào đời cùng lúc ấy mẹ
từ giã đời mẹ tiếng khóc con càng
tức – tưởi hơn. Mẹ có nghe thấy không
tiếng khóc ấy vang đến tận bây giờ
Người mẹ ấy là em tôi người con
ấy là cháu tôi và tiếng khóc ấy
là nỗi đau của tim tôi tất cả
ngàn ngàn trùng mà vẫn thấy xót xa
Sao những cái chết của cha ông chúng
ta bây giờ chúng ta đã ngồi lại
với nhau… nhưng mỗi đứa đã chắt chiu
trong lòng những toan tính âm – mưu
Những tưởng con dao ấy đã cùn đã
không thể cắt cứa vào da thịt được
nữa nhưng nó vẫn còn mũi nhọn để
đâm thẳng vào tim nhau và đâm ngược
vào tim mình… bao giờ mới hết ngày
nào mới thôi… đã cạn và mấy dòng sông
đã vẹt bao đồi cát mà vẫn còn
và mãi còn… và còn mãi… mãi… mãi
Cửa kính nhiều màu sắc và hình ảnh
đã vỡ đã nát tan dưới chân tôi
tôi quét… tôi hốt và tôi gói vào
chiếc áo của em…. áo cưới kỉ niệm
Đi giữa hoàng hôn và bóng đêm
vẫn cảm cô đơn và lạc lõng
bàng hoàng như đứng giữa sa mạc
Với tiếng gió hú và chó tru…
Saigon đêm 230903
NGƯỜI MẪU
Những con manequin, bây giờ sao
chỉ còn từ miệng trở xuống không cần
suy nghĩ chẳng cần tư duy và rồi
đây chắc chúng ta cũng vậy mà thôi
cũng chẳng còn mắt để nhìn thấy cái
gì nữa thua cả lũ ngựa. Nhớ con
manequin bây giờ sao chỉ còn
từ thắt lưng trở xuống hay đến hôm
nay trong thế kỉ mới này tất cả
chúng ta chỉ còn cần có từng ấy
thôi sao… từng ấy thôi sao. Ngày còn
bé tôi đã sợ những con manequin
để treo thử áo vết nó không có
tay, không có chân mà chúng chẳng có
một cái đầu bởi vậy hễ ai lôi
nó đi đâu thì nó theo người ấy…
31.10.02
ĐIỀU NÀY AI CŨNG BIẾT
Tất cả chúng ta đều chung một quê
nhà hay mỗi đứa đều có quê hương
riêng, khi tóc ai cũng đen da ai
cũng vàng mũi ai cũng tẹt và máu
ai cũng đỏ – đi ngoài đường nhìn ai
cũng thấy như đã gặp đã quen ở
đâu – đứng trước cửa nhà gặp người qua
lại cũng tưởng là thân thuộc từ lâu
nhưng khi nhìn lại chínhmình lại thấy
lạ thấy xa. Đôi khi tương lai đứng
xa quá khứ. Cũng như tôi đi ra
rồi lại đi vào, quanh quẩn trong nhà
với vòng tròn vô tận ngày sẽ tàn
như những cánh hoa đời cũng tàn theo
những sân ga. Bây giờ sông đã phơi
đáy song. Suối đã phơi lòng suối… rừng
với rừng rũ lá tang thương… Con người
vẫn dấu che vẫn chôn chặt trong tim
để đem vùi xâu dưới bia mộ. Không
bao giờ con người dám phơi đáy – lòng
mình cho trời xanh mây trắng…
SẮP GIAO THỪA
Chiều ba mươi tết ra đứng giữa chợ
Tan tác – tan tác chung quanh tan tác
Như đàn gà con mất mẹ, lòng tôi
Như tàu lá chuối rách nát tơi bời
Chiều ba mươi tết ra đứng giữa chợ
Chờ ai đợi ai – chờ gì đợi gì
Ai chờ – Ai chờ tàu lá chuối khô
Những giọt mưa trên tàu lá chuối nát
Chờ một giọt mưa trong đêm giao – thừa
Chiều ba mươi tết ra đứng giữa chợ
Chờ Mẹ, chờ em… chờ Cha khuất núi
Còn biết chờ ai nữa đã rách nát
Chờ một bóng trăng trong đêm ba mươi…
Saigon, ngày 30 tết, 2002 – 20003
GIÓ GIAO THỪA
Đêm giao thừa ngồi buồn một mình, khóc
một mình với li rượu cũng một mình,
ngọn nến cũng ngồi khóc một mình. Đêm
giao thừa nào Ba tôi cũng ngồi như
thế đã bao nhiêu năm, bây giờ chỉ
còn chiếc bóng, một chiếc bóng mờ trên
tường, ngồi để tưởng nhớ đến ông bà
cha mẹ anh em… Đêm giao thừa nào
tôi cũng ngồi khóc, những cánh mai vàng
nhoè nước mắt, đầu óc đóng băng, nỗi
nhớ trước ngọn nến lung linh chập chờn
như bàn tay Ba chụp xuống. Đêm giao
thừa nào tôi sẽ không còn ngồi khóc
bơ vơ, như chưa từng được ngồi khóc
bơ vơ, nhưng không phải giữa đêm giao
thừa. Sao tôi không ngồi khóc hẳn về
năm cũ hoặc qua hẳn năm mới mà
cứ ngồi vào đúng giữa đêm giao thừa, cứ
phải lập lại cái hình ảnh của Ba
tôi, và rồi tôi còn tưởng nhớ đến
những ai đây.
Saigon 031202
GIÓ ẢO
Từ bên kia kí ức của thời gian
Tôi đứng với tôi ấu thơ nhưng tôi
Ấu thơ không nhận ra tôi bánh xe
Lửa vẫn lăn trên đường sắt vun vút
Từ bên kia giòng sông đêm tôi
Đứng nhìn tôi bên này giòng sông ngày
Để rồi không bao giờ nhận ra nhau
Một đứa bé trần truồng đang chạy dưới
Mưa một lão ông râu tóc ngỡ ngàng
Tôi là đứa bé kia hay ông lão
Nọ hay cả hai đều là một tôi
Từ hai phía của tấm gương trong, đúng
Không. Tại sao tôi không nhận ra lão
Và lão cũng không nhận ra tôi – hai
Đứa lạ nhau đến vậy sao hay trí
Não có vấn đề, hay cả hai không
Dám nhận nhau, hoặc đang làm lơ may
Mà cả hai đều không còn vũ khí
Trong tay…
10.02
GIÓ XƯƠNG RỒNG
Tặng Inrasara
Mây cuống cuồng xô nhau chạy trốn
Gió cuống cuồng xô nhau chạy trốn
Cây xương rồng đứng chịu cơn trốt xoáy
Cây xương rồng trổ hoa như người đàn
Bà sinh con đẻ cái… người đàn bà
Sinh con sau tháp vắng, những cây xương
Rồng nở hoa chắn gió – đứa bé đỏ
Hỏn như mặt trời hơi thở vỡ oà
Sự sống đầu tiên hoà với tiếng khóc
Của con và nước mắt của mẹ, bản
Nhạc giao hưởng bắt đầu cho thiên niên
Kỉ mới… Một bắt đầu cho một bắt
Đầu hoa xương rồng đỏ nở trước mặt
Trời đứng trước mặt trời, không nghi ngờ
Gì nữa người ta đã thấy người con gái
trổ hoa. Tất cả đã xảy ra ở
Chân Tháp, có trời thấy, có đất biết…
08.02
GIÓ
“Đố ai biết gió…. ở đâu…. “
Ca dao
Con gió thổi rì rào êm tai mát
dịu đôi khi thành bão tố thỉnh thoảng
im lặng như người đi vắng. Gió đã
đã đi đâu và rồi sẽ về đâu…
Gió vẫn đứng im một chỗ chẳng đi
đâu không về đâu – Gió không ở trên
cao không ở dưới thấp, gió không bay
trên đầu ngọn cây gió cũng không vọt
qua khe cửa làm lạnh lòng ai làm
khô môi thiếu phụ làm bàng hoàng kẻ
đợi chờ làm buốt tim người xa vắng
gió không mùi vị không bợn nhơ không
thay đổi sắc tướng (1) gió chỉ là một
tiếng “Gió” gió vẫn đứng im một chỗ
gió chon chân chốn này gió không động
mà tất cả mọi thứ từ hạt bụi
li ti đến mọi nhà thành phố và
cả trái đất này vẫn quay quanh trốt
gió và trong lòng mọi người đang quay
nhanh hơn tất cả mọi thứ trên cái
cõi đời đẹp đẽ nhưng đầy dẫy những
bất trắc này… Trốt gió vẫn đứng im
mà long người quay cuồng chóng mặt
11.02
(1) Ý trong kinh bát nhã
THẤY
Tôi như một ngôi sao đã tắt hàng triệu
năm trước đến bây giờ còn muốn thấy
mặt trời… dù mây che hây đêm tối
để lúc ta yêu nhau có hoa nở
bên tường… có chiếc lá non rung rinh
hạnh phúc. Tôi như ngôi sao đã tắt
hàng triệu triệu năm đến bây giờ và
mai sau còn mong thấy được mặt người
dù cho bão tố phong ba hay chiến
tranh cốt nhục có xảy ra lần nữa…
lần nữa. Tôi như ngôi sao đã tắt
hàng triệu triệu triệu năm đến bây
giờ cũng tắt luôn nguồn ánh sáng thừa
nếu không được nhìn thấy mặt người…
mặt con người…
Sài Gòn 18.09.03
NĂM XƯA
Đêm hãy buông ta đừng xiết cổ.
Đêm hãy buông tha đừng đè lên
ngực – người đàn bà ngồi im như
tượng cẩm thạch, người đàn ông ngồi
im như tĩnh vật. Người đàn bà
vẫn ngồi im như thế từ năm,
từ cái năm dưới nước đi bằng
thuyền và trên bộ đi xe ngựa.
Người đàn bà vẫn ngồi im như
thế, từ cái năm vị vua nhà
Nguyễn cuối cùngg lên ngôi và người
đàn ông còn yêu dấu… dấu yêu.
Và người đàn bà vẫn ngồi im
như thế, rồi người đàn ông liếc
nhìn, chỉ thấy một tượng đá cẩm
thạch rịn mồ hôi, căn phòng lạnh
toát đóng băng… băng đóng…
Saigon 250503
CHÂN KHÔNG
KHÔNG CHÂN
Tôi đang đứng nơi nào trên đôi
chân tôi. Tôi đang đứng nơi nào
trên quê nhà mà lung lay ngọn
gió lất phất mưa bay. Tôi đang
đứng nơi nào trên quê mình mà
không một người quen mây ùn ùn
xô tới… cảm giác như đang đứng
chênh vênh trên mõn đá nhô ra
biển động, trên thăm thẳm mây trôi
dưới nhấp nhô hố thẳm gió tư
bề lốc xoáy hoàng hôn đen tím
bốn phương trời. Tôi đã đứng nơi
nào trên chính cuộc đời tôi mà
hoang mang sợ sệt suốt đời luân
lưu bờ cõi. Tôi đang đứng nơi
nào trên đường chỉ bàn tay tôi
mà ngã ba ngã tư chằng chịt
níu kéo không tha… Tôi đang đứng
nơi nào trong trái tim tôi mà
cứ bị xua đuổi chối từ lãnh
đạm của con tim mệt mỏi này…
Tôi đang đứng nơi nào trong trái
tim em… đã ba mươi mấy năm…
ĐÓNG ĐINH GIÓ
Tôi là chiếc võng đong đưa đong
đưa suốt phần đời còn lại mà chẳng
có ai nằm… Những giấc mơ đã đạt
được đêm qua là tôi đã nằm mơ
bằng những kí ức mờ nhạt của
cái đồng hồ đã chết cứng treo trên
tường ố vàng. Tôi đập vỡ tôi ra
1941 đến năm 2003
như con heo đất không có một đồng
xu, tôi bứt tung tôi như những tia
chớp trong cơn giông bão mù mịt đất
trời… Rõ ràng tôi thấy tôi vỡ và
tan rã như tảng băng giữa mùa đông
buốt, tôi thấy tôi là cây thập tự
giá để em đóng đinh em trên người
tôi suốt đời…
Saigon 150303
GIỌT NƯỚC MẮT HOÁ THẠCH
CỦA NGƯỜI VIỆT NAM
Gửi anh Khế – Iêm, sau khi đọc bài thơ “một cái chết trên truyền hình” và tất cả bạn đọc đã được thấy những cái chết của người Việt Nam. Dẫu sao tôi cũng chia xẻ với gia đình người đã chết trên mặt phẳng truyền hình.
Xác chết của một lính Mĩ xuất hiện
Trên truyền hình Ả Rập Alizcera
vào buổi Chủ nhật nào đó chỉ thoáng
qua trên một mặt phẳng trơn tuột. Cả
thế giới từng ngày từng giờ đếm và
tổng kết từng xác chết từng người bị
thương đưa tin trên tất cả phương tiện
truyền thông hiện đại nhất nhanh nhất. Bà
mẹ ấy người vợ trẻ ấy đứa con
thơ ấy có đứt ruột xót long bằng
những người mẹ những người vợ những người
con những người thân thương bạn bè hay
những người tình của cái quê hương Việt
Nam này cái quê hương chậm tiến quê
mùa tụt hậu mà vì tự ái được
gọi là một quốc gia đang phát triển.
Quê hương chúng ta còn có cả một
làng không chồng thì làm sao đếm được
những đứa con không cha… không cha có
những bà mẹ có bảy đứa con chết
đủ bảy và còn cộng thêm một người
chồng… bây giờ bà đã trên tám mươi
có bà gần trăm. Ôi Cụ mẹ Việt
Nam rất nhiều Cụ mẹ Việt Nam anh
hùng khi người con duy nhất và người
chồng anh hùng đã chết mà còn nhận
được tin là anh ấy vẫn chiến đấu
anh dũng kiên cường trên mọi mặt trận –
một người mà chiến đấu trên mọi mặt
trận – và những Cụ mẹ những người vợ
không bao giờ thấy mặt ngay từ ngày
ra đi… hãy nhớ lấy hôm nay bao
nhiêu người chết trên rừng dưới suối làm
gì biết đường về vì rừng đã cháy
suối đã đổi chiều người sống còn chưa
biết đi về đâu sống làm sao và
cái làng không chồng ấy đã chết bao
nhiêu người chồng bao nhiêu người Bố và
cái làng không chồng ấy có thấm gì
đối với cả hai miền Nam – Bắc người
chết trong cuộc trường chinh này chẳng có
máy điện toán nào thống kê cho chính
xác cả nam cả nữ cả người thật
già kẻ rất trẻ đủ kiểu những nghĩa
trang hòm không và những nghĩa trang không
hòm người ta vẫn tính vào cho đủ
số diệu kì hơn máy tính còn gì
đau xót hơn khi cuộc chiến đã tàn
sau ba mươi năm vẫn có người không
muốn nhìn mặt nhau đó là những nguời
sống may mắn hoàn toàn không phải những
người đã chết may mắn. Và còn biết
bao nhiêu cái chết vẫn còn nằm lại
đâu đó trong rừng sâu trên núi đồi
heo hút trong hầm hố lỡ xụp hay
một cuối ngõ không tên cũng không là
một cái chết trên truyền hình mà là
những cái chết trước mắt chúng ta chết
trong lòng và chết trong tim chúng ta…
tất cả là những tiếng nổ trong tai
chúng ta… Thương quá Việt Nam và ôi
đau xót quá Việt Nam, những cái chết
của người Việt Nam quá thật mà rất
nhiều người cho là thần thoại huyền thoại
và những cái chết ảo…
Việt Nam X1, 2003
TÀN NHẪN KHÔNG LÊN TIẾNG
… áo bay mở khép niềm tâm sự
hò hẹn lâu rồi em nói đi – Đinh Hùng –
Bây giờ thì tiếng pháo chỉ còn lại
trong thơ và trong kí ức kỉ niệm
của mọi người, chúng ta có thể từ
bỏ kỉ niệm nhưng những kỉ niệm bỏ
không dễ dàng chịu bỏ chúng ta nó
dính vào da nó chui vào thịt nó
nằm trong tim của ngăn nhớ, kỉ niệm
dù có vui hay buồn thì cũng kết
thành một khối… cũng với nó đã theo
đuổi chúng ta ngay từ khi có loài
người – nó theo ta đến cuối đời của
mỗi con người – nó là cái tích tắc
của sự thơ ngây hay của sự trăm
tuổi thọ cũng có lúc nó là sự
nổ bùng từ trong bao thai của mẹ
nó là cái thấy của lão tiều phu
già than thở trong rừng, là hơi thở
hắt ra cuối cùng của kiếp người là
chiếc lá rơi trong những chiều giông bão
tự nhiên và thường hằng như nước từ
ao hồ bốc hơi thành mây và mây
gặp lạnh rơi xuống thành mưa như chiếc
bóng bay nhiều màu nổ bụp trên mây
trời lơ đãng… như thác và suối ngàn
ầm ầm tuôn đổ trăm ngàn năm rồi
bỗng nhiên một chiều khô cạn như nghĩa
trong lô nhô bia mộ cả những nắm
đất cỏ vàng cỏ úa ngay giữa mùa
xuân tươi hay một con đò chiều cứ
trôi xuôi dòng dù không người chèo và
lái mà đò vẫn phăng lướt: đò ma…
rồi không bao giờ còn trở lại mái
nhà xưa cây đa bến cũ hoặc là
cánh thư mãi mãi không người nhận vì
người có tên trên lá thư đã ra
đi biệt tăm và cánh thư chỉ còn
là chiếc lá khô bay vút theo cơn
lốc trong tiếng kinh kệ và khuya giữa
gió thu ảm đạm mùa đông về sớm
nó không bóng không hình mà một đời
lảng vảng quanh ta rình rập chụp bắt
một tiếng động nhẹ nhàng mà hồn siêu
phách lạc của tiếng kinh cầu vừa dứt
và như tiếng còi tàu chui vào không
gian xám rồi tan loãng theo vệt khói
tiếng còi lặng lẽ vào nơi vô định
và tất cả cũng chỉ là một khoảnh
khắc giữa cái loé sáng của que diêm
và bỗng tắt ngấm…
NHỮNG ĐIỀU CHƯA NẰM MƠ
Tặng Nguyễn Thị Bích Dung
“Anh chỉ là một thuỷ thủ già phiêu linh trọn
bốn phương trời mà chỉ dám gửi về người
yêu mấy vần mây trắng” – Lôi Tam –
Một cọng cỏ khô cong như dấu hỏi
lất lây qua lại cũng trên đám cỏ
khô, nhìn kĩ như hàng ngàn ngàn dấu
hỏi trong đầu ngoài đầu… Anh biết thế
chứ… đã để em phải buồn nhiều trong
những tháng năm đã qua dù vẫn thấy
không phải là cố ý nhưng biết nói
thế nào… nói làm sao. Như những cơn
say rồi sẽ tỉnh lại dần nhưng mãi
mãi làm sao em chịu nổi… với cái
ngu ngơ của anh của một thằng làm
thơ suốt đời cứ tưởng. Như chẳng có
mặt trời. Anh biết thế chứ em đã
buồn nhiều cả những khi anh chao đảo
vì thơ… trong những lúc em lo toan
trong ngoài thì anh khoe em những bài
thơ nói cuộc đời thế này thế nọ…
anh biết thế chứ cuộc đời như hơi
rượu rồi cũng tan theo khói thuốc… anh
thì cứ mãi băn khoăn… Không chịu được
anh chỉ muốn cuộc đời không đẹp hơn
thơ thì cũng tạm được như thuở bây
giờ anh chưa thấy được thì các con
chúng ta sẽ thấy cũng như cha của
anh đã nói với anh như vậy. Anh
vẫn biết thế chứ… nhưng thôi thì em
cứ để anh đi cho hết cuộc thơ
này, anh nghĩ, rồi mai sau cuộc đời
này cũng ít nhiều thay đổi. Nếu không
thì tội cho những kẻ làm thơ như
anh biết dường nào… dù sao anh vẫn
có trái tim thơ trái tim bé nhỏ
mà chia làm trăm mảnh; mảnh thương cha
mẹ, mảnh yêu em và các con, tất
cả còn lại dành yêu người có còn
mảnh nào để anh yêu lấy anh, tiếc
rằng anh chỉ có một trái tim… anh
biết thế chứ đời đã cho anh bao
nhiêu là bội bạc riêng em đã cho
anh cả một đời tình và các con
của chúng ta là những mặt trời… anh
biết thế chứ… chứ…
Saigon 270304
GIÓ LẠ
Tôi đứng hàng giờ hàng giờ hàng giờ
trước nhà vẫn không nhìn ra một
khuôn mặt nào quen hoặc hơi quen quen
Tôi đi ra đường hàng nửa ngày vẫn
Không thấy một khuôn mặt nào quen
Tôi đi vào chợ hàng buổi vẫn không
thấy khuôn mặt nào quen, chỉ thấy
toàn cua ốc lươn cá tôm chuột và
cái toilette hôi thối… Tôi đi vào
khu triển lãm hàng Việt Nam cao cấp
cũng không gặp khuôn mặt nào quen, chỉ
thấy người ta nhét vào tay tôi
những tờ quảng cáo và mấy gian hàng
bày đồ gian đồ giả… Tôi đi đến đâu
bây giờ để gặp được một người quen –
về nhà nhìn vào gương lại thấy khuôn
mặt mình cũng lạ biết trách ai bây
giờ
4.9.02
Tiểu sử:
ĐOÀN MINH HẢI
Sinh ngày 6 – 1 – 1941 tại Hải Dương, Hải Phòng. Làm thơ từ 1958, đăng trên Phổ Thông, Văn Nghệ Mã Thượng, Gió Ngàn Phương, Gió Mới, Giữ Thơm Quê Mẹ, Đối Thoại, Trước Mặt, Tham Dự, Khởi Hành (tuỳ bút). Cộng tác: Sau lưng các người, Đại dân Tộc.
Chủ trương: Nguyệt san Cùng Khổ, Bản tthảo bị mất: Tôi bắn chết tôi (thơ), Quê nhà lạ lùng (truyện).
Thơ in ronéo: Lửa cô hồn (1973), Lửa đốt hồn soi (1974).
1975 – 2000: chỉ ngâm đi ngâm lại câu: “gần xa chiều xuống đâu quê quán”. (Vũ Hoàng Chương).
Thơ in chung: Trước sân nhà (tập 1 và 2), 2000 Trăng sang mùa.
Thơ in riêng: Trái tim phiêu dạt (2001), Đai nguyện của đá ( 2002), Đêm, tìm tâm tim (2004).
Ước mong được làm thơ suốt đời trong bầu trời Tự Do