Ba bài thơ của Aloysius Bertrand (1807-1841) trích trong tập thơ xuôi "Gaspard de la nuit, fantaisies à la manière de Rembrandt et de Callot", xuất bản một năm sau khi tác giả từ trần vì bịnh lao phổi, bịnh trầm trọng vì thiếu ăn. Khi ông còn sống nhà xuất bản đã từ chối không in. Tập thơ, viết về các đề tài thời trung cổ, sau này được Baudelaire và Mallarmé "khám phá" và hết lời ca ngợi, có thể coi là thủy tổ của lối thơ bằng văn xuôi ở Pháp và cũng ảnh hưởng cả tới trường thơ Siêu Thực vào thế kỷ sau. Ba bài này đã gợi hứng cho Maurice Ravel viết một tấu khúc cho dương cầm gồm 3 đoạn, mang cùng tựa đề.

 

Bài 1

NỮ THỦY THẦN

"Lắng nghe! Chàng hãy lắng nghe! Em đây, thủy nữ, em đang run rẩy trong những giọt nước lăn trên ô kính cửa sổ ngân vang trong ánh trăng ảm đạm, và nàng quận chúa trong áo vân gợn sóng đứng trên bao lơn chiêm ngưỡng bầu trời sao lộng lẫy và mặt hồ nước lặng ngủ bình yên.

"Mỗi đợt sóng là một thủy thần bơi trên dòng nước, mỗi dòng nước là một con đường uốn khúc đưa tới cửa lâu đài em nằm dưới đáy hồ, thủy cung ở trung tâm tứ đại.

"Lắng nghe! Chàng hãy lắng nghe! Tiếng nước vỗ là thân phụ em đang dùng cành dương xanh đập sóng, và các chị em đang vuốt ve bằng cánh tay bọt trắng những cồn cỏ mọc, những bông hoa sen và vong ưu thảo, hay đang đùa bỡn ông liễu già râu rậm câu cá bên hồ."

                                *

Tiếng ca nàng thủ thỉ, nàng thủy nữ năn nỉ tôi cùng nàng kết
duyên chồng vợ, xin tôi cùng nàng xuống chốn thủy cung, tôi sẽ trở thành vua bốn cõi sông hồ.

Và khi tôi đáp lại nàng rằng tôi đã trót yêu một người ở cõi trần gian, nàng nũng nịu giận hờn nhỏ vài giọt lệ, rồi bật lên một tiếng cười ròn và biến thành một trận mưa rào, giọt mưa lăn chảy sáng ngần trên ô kính xanh lơ.

 

Bài 2

GIẢO ĐÀI

Tôi nghe thấy tiếng chị đây! Phải chăng là trận gió thổi đêm đông rền rĩ hay tiếng thở dài của kẻ tội nhân treo trên giảo hình đài?

Hay phải chăng đó là tiếng dế nỉ non dưới tầng rêu mục và những giây leo cằn cỗi còn thương xót vun phủ rừng cây.

Phải chăng đó là tiếng lũ ruồi, bay vo ve quanh đôi tai đã chết, thổi điệu còi săn vang vọng dồn đám nai chãy vào tuyệt lộ?

Phải chăng đó là tiếng con bọ đang bay chập choạng vướng sợi tóc xòa dính máu trên vầng trán sói của tội nhân?

Hay phải chăng đó là con nhện đang dệt giải lụa đeo vào cổ người bị thắt?

Không! Đó chính là tiếng chuông ngân vang từ những bức tường thành phố ở tận chân trời, và thi thể một tội nhân bị treo cổ mà mặt trời chiều nhuộm đỏ.

 

Bài 3

SCARBO

Ôi đã bao lần tôi đã nghe, tôi đã thấy, Scarbo, vào lúc nửa đêm khi vầng trăng sáng ngời như đồng bạc trên giải trời xanh reo rắc các cánh óng vàng.

Đã bao lần tôi nghe tiếng cười rì rầm trong bóng tối khuê phòng, tiếng sột soạt cào trên rèm lụa phủ giường.

Đã bao lần tôi thấy nó tự trên rầm nhà trườn xuống, kiểng chân xoay tít vút qua căn phòng lăn như con thoi lăn ra từ cuộn chỉ của một bà phù thủy.

Tôi đã tưởng nó biến đi chăng? thằng lùn lớn phổng lên sừng sững giữa tôi và mặt trăng, như ngọn tháp nhà thờ cao vút, trên chỏm mũ lủng lẳng quả chuông vàng.

Nhưng thân thể nó chợt xanh mờ như nến chảy, mặt mũi nó tái xanh như đốm hoa đèn, - chợt tắt ngấm.

Đỗ Quí Toàn dịch

Tăng Bằng Lăng và Thủy Hoằng

 

 

 

Last modified on 11/05/2007 – 7:00 PM © 2004 – 2007 www.thotanhinhthuc.org.
MUCLUC