Từ lâu nhiều người đi tìm một định nghĩa cho ‘Thơ’ nhưng vẫn chưa có định nghĩa nào thỏa đáng để mọi người chấp nhận, mặc dù thi ca đã có từ lâu, trải qua nhiều thời gian thăng trầm và thay đổi từng bước theo đà tiến hoá của nhân loại. Trong đó có sáng tạo, có phê bình, có từ bỏ, có sửa đổi, có tôn vinh.v.v… Hôm nay tôi xin được bước vào lãnh vực thi ca để chúng ta cùng nhau đi tìm một định nghĩa khả dĩ trong vòm trời thi ca của thế kỷ 21th. Trong phạm vi bài này, tôi xin đưa ra vài ví dụ của một số nhà thơ trên thế giới đễ chúng ta  tìm cho chính mình một định nghĩa “Thơ”.

Thơ xuất phát từ ý thức giàu tưởng tượng của kinh nghiệm được biểu thị bằng ý nghĩa, âm thanh, và nhịp điệu của ngôn ngữ. Tất cả với mục đích nói lên những cảm xúc từ tâm hồn. Thơ cũng được hiểu là sự đo vận (meter) để tạo nên vần (Rhyme), nhưng thật sự công việc đó không nhất thiết phải có cho một bài thơ. Thơ là một dạng thức cổ được lưu truyền xuyên qua nhiều thời đại và tác động lâu dài lên thời gian. Thơ chính nó đã có tính tự nhiên của nguyên thủy và biểu thức riêng biệt. Cho nên, rất khó cho chúng ta định nghĩa thơ một cách chính xác.  
     
Rất nhiều nhà thơ trên thế giới đã định nghĩa thơ qua nhiều cách khác nhau, tôi xin tạm đưa ra vài ví dụ sau đây để chúng ta có một ý niệm trong cách định nghĩa. Nhà thơ Wordsworth đã định nghiã thơ như sau: “The spontaneous overflow of feelings” tạm dịch “Thơ là sự phát động tự nhiên từ nguồn cảm xúc dâng trào của tâm hồn ” còn nhà thơ Emily Dickinson thì nói: “If I read a book and it makes my body so cold no fire ever can warm me, I know that is poetry” tạm dịch “Khi tôi đọc một quyển sách mà quyển sách đó làm thân thể tôi lạnh buốt mà không có một ngọn lửa nào có thể sưởi ấm được đó chính là thơ” và Dylan Thomas thì định nghĩa: “Poetry is what makes me laugh or cry or yawn, what makes my toenails twinkle, what makes me want to do this or that or nothing” tạm dịch “ Thơ là cái gì làm tôi cười, tôi khóc, chán nản hay làm tim tôi đập mạnh, hay nó khiến tôi phải làm một điều này hay điều khác hay không muốn làm gì cả ”.

Thơ là biểu thức tâm hồn của con người. Như vậy Thơ là gì?

Có lẽ, đặc tính của thơ là trừu tương cho nên rất khó tìm ra một định nghĩa. Chúng ta không thể miễn cưỡng để gắn cho nó một nhãn hiệu, một hình tượng. Tuy nhiên không phải vì lý do này làm chúng ta phải dừng laị. Đây là lúc chúng ta phải đứng lên, phải thay đổi, phải làm sáng tỏ để mọi người nhìn thấy cái gì là thơ.

Thơ là một loại đá hoa cương của ngôn ngữ, như màu sắc trên một bức tranh, (nhưng với thơ nó dùng bằng ngôn ngữ). Thơ là vòng xoắn của tâm hồn cuộn tròn từng lớp cảm xúc của chính nó. Tuy nhiên chúng ta cũng có thể đưa ra một định nghĩa về thơ một cách cơ bản với cái nhìn đơn giản trên hình thức và mục đích của nó.

Một trong hầu hết những đặc tính của thơ là sự tiết kiệm ngôn ngữ. Thơ thường dùng những ngôn ngữ ngắn gọn để diễn tả những ý tưởng, những cảm xúc của tâm hồn. Cho nên họ rất cẩn thận chọn lựa những ngôn từ ngắn gọn, xúc tích, trong sáng và chuẩn mực, điều này không chỉ áp dụng trong lãnh vực thi ca mà còn cho văn xuôi nữa. Việc chọn lựa ngôn từ thường là các nhà thơ đạt được điều này khá cao. Những ngôn từ có giá trị gây được xúc động thường êm dịu và ẩn chứa nhạc điệu. Cho nên các nhà thơ thường tìm kiếm những sáng tạo trong sự lựa chọn ngôn từ lẫn dạng thức của thơ sao cho nhẹ nhàng, lơ lửng, bàng bạc như sương khói.

Bây giờ chúng ta sẽ làm thế nào để đạt tới mục đích đó:.

Một là sử dụng văn xuôi để kể lại, mô tả, tranh luận hay định nghĩa nó!?. Với tất cả những điều kiện trên cho phép chúng ta có thể làm được một bài thơ. Nhưng Thơ không phải là văn xuôi, thơ thông thường được nằm dưới một dạng thức cơ bản để nâng ý tưởng lên cao, ra khỏi chỗ tầm thường. Thơ là sự gợi lên cảm xúc, có đặc trưng gợi nhớ tạo lên trong tâm hồn người đọc một cảm xúc mạnh: Niềm vui, nỗi đau đớn, sự giận dữ, niềm thanh thản hay yêu thương...v.v… Thơ có khả năng làm người đọc ngạc nhiên thốt lên lời reo vui hay thất vọng từ đáy lòng qua kinh nghiệm cuộc sống, nỗi thầm kín chất chứa trong lòng hay thấu hiểu một chân lý. Điều đó chúng ta nghĩ như thế nào! Chúng ta có một định nghĩa chưa?

Thơ có tính nghệ thuật tạo hình ngôn từ trong nhiều cách khác nhau để gợi lên cảm xúc mãnh liệt cho người đọc nhận biết một điều gì trong kinh nghiệm cuộc sống.

Chúng ta đừng xiềng xích thơ với những định nghĩa của mình. Thơ không phải là ủy mị, yếu đuối, dể vỡ, vô tâm, không tầm thường nhỏ bé. Bạn đã biết, thơ mạnh mẽ và đậm hương sắc hơn những gì chúng ta đã nghĩ. Thơ là trí tưởng tượng tuyệt vời của nhân loại, là một sức mạnh có thể bẻ gãy những xiềng xích nhanh hơn những gì bạn có thể nói. Chúng ta tạm định nghĩa thơ theo một cách sau đây. Thơ là sự bao trùm bí ẩn trong một sự việc khó hiểu được bao phủ trong một dạng thức đặc biệt hay bất cứ một cái gì đó vững chắc. Thật ra đây không phải là một định nghĩa mà chúng ta mong muốn và cũng không phải lý do để chúng ta né tránh nó. Nếu chúng ta thật sự muốn biết thơ là gì, thì chúng ta hãy đọc nó. Đọc một cách cẩn thận, dồn hết mọi tâm ý, hãy đoc nó lớn lên, hãy đọc nó nhiều lần. Đó chính là định nghĩa của chúng ta về thơ. Bởi vì việc định nghĩa thơ cũng giống như việc chụp lấy một cơn gió - nếu chúng ta bắt được nó, thì nó sẽ không còn là gió.   
     
Trong thế giới khoa học tân tiến về vi tính hiện nay thơ đã được tương tác trong một liên mạng (website) để giới thiệu những nhà thơ và sinh hoạt của họ đến với moị người một cách rộng rãi. Những thi phẩm của họ được quảng bá nhanh chóng trên liên mạng miễn phí. Với đà tiến hóa hiện nay việc phổ biến một bài thơ không chỉ bằng chữ viết mà còn diễn tả bằng thanh đọc (ngâm) và phụ họa với âm nhạc, cho nên ý nghĩa một bài thơ càng gây nhiều cảm xúc đến người thưởng ngọan. Hệ thống trực tuyến liên mang còn là nơi để những nhà thơ bàn luận về thi ca và giới thiệu những tài năng mới, những sáng kiến mới hay những cuộc bình phẩm thi ca lẫn nhau để trao đổi, học hỏi những điều mới lạ làm phong phú cho nền văn học. Chủ trương thi văn liên mạng với mục đích tạo một nhận thức của tinh thần và gúp đỡ những nghệ sĩ phát huy khả năng thiên phú của mình đến với mọi người không giới hạn thời gian, không gian hay tầng lớp. Đó là những bước tiến mới trên đường canh tân thi ca. Nhiều liên mạng thi ca (website) đã xuất hiện không ngừng với mục đích phát huy và tìm chiếc áo mới cho thi ca đã qúa cũ. Điển hình website “Thơ Tân Hình Thức” là một khai phá mới, là những bước đi đầy can đảm trong vòm trời thơ văn. Theo tôi nghĩ trong cuộc đời này chẳng có gì tuyệt đối không thay đổi được. Văn hóa, xã hội, khoa học, nhân sinh, tôn giáo, chính trị.v.v.. đều tiến hóa theo thời gian và hoàn cảnh thích nghi của nhân loại. Đúng hay sai chỉ tính theo thời gian và thói quen nhân bản. Cho nên khi Website thơ “THT” ra đời đã làm cho nhiều người ngọng nghiu đầy ngạc nhiên, đôi khi còn nặng lời chỉ trích. Với cá nhân tôi, chúng ta nên tìm kiếm một cái gì đó, hơn là ù lì cố giữ chiếc áo bốn ngàn gần như mục nát. Hãy mạnh dạn đứng lên mở nhiều cánh cửa cho thi ca Việt tìm thấy được ánh sáng cuối đường hầm.

Trở lại vấn đề định nghĩa thơ. Thơ là những phương tiện bày tỏ ý tưởng hay cảm xúc của tâm hồn mình, đã được nhiều Thi Sĩ hay những tác giả chuyên nghiệp viết tràn ngập trên các báo chí hay những diễn đàn văn học. Thơ được tạo dựng bằng nhiều dạng thức khác nhau: Thơ tự do không vần điệu, thơ truyền thống, thơ Tân Hình Thức.vv… Nhưng hiện nay thơ tự do và thơ Tân Hình Thức được nhiều giới hâm mộ, nhất là giới trẻ đang trên đường khám phá đầy thích thú. Điều quan trọng trước mắt của thể thơ tự do hay Tân Hình Thức là tránh được mọi phiền phức tìm kiếm ngôn từ tạo nên vần điệu. Chính điều này đã làm suy giảm và cắt đứt dòng tư tuởng đang trào dâng trong tâm hồn. Y tưởng của bài thơ sẽ xa cách với đời thường, thiếu thực tế, chỉ là những nhóm từ rỗng tếch, máy móc, lập đi, lập laị đã trải qua bao thế hệ thi nhân xử dụng. Thi ca trong văn học là sự tìm kiếm những điều mới lạ để tạo khuôn mặt mới cho thi ca. Vì thế chúng ta hãy mạnh dạn tiến lên và khám phá những điều mới lạ, những trầm hương cho thi ca hôm nay !!  
        
Đi tìm một định nghĩa cho thơ. Khó có một định nghĩa đơn giản cho thơ để phù hợp với những cấu trúc khác nhau, những kiểu mẫu và chất liệu phụ thuộc của nó. Một tiêu biểu của thuật ngữ, chúng ta có thể định nghĩa, thơ là sự tổng hợp của văn học được viết trong dạng thức thi ca. Định nghĩa đơn giản này chỉ biểu thị một phần của thơ. Thơ còn mang một ý nghĩa rộng lớn hơn chứ không chỉ là những ngôn từ.

Thơ từ ngàn xưa là một cách thức để biểu lộ tình cảm qua truyền khẩu, trước khi con người có phương tiện ghi chép thơ trên giấy. Trong thời nguyên sơ, năng lực của thơ tạo nên sự truyền đạt trong nhiều lãnh vực như tôn giáo, lịch sử, và văn hóa. Điều này được tiếp tục không ngừng và nối tiếp xa hơn trong nhiều thế hệ sau này qua những bài thánh ca, thần chú, và những bài thơ theo lối tường thuật với những dạng thức khác nhau theo cảm xúc của từng người. Thơ luôn có một chỗ đứng riêng biệt của nó. Thơ là một phần quan trọng của văn học, là nền tảng của văn học nghệ thuật. Đó là lý do tại sao mà chúng ta nói rằng tiểu thuyết, tranh vẽ, âm nhạc, điện ảnh là... thơ ca. 

Sau đây tôi xin nêu một Định nghĩa khác về Thơ để chúng ta có thêm khái niệm thơ là gì! Katherine Steckmann định nghịa: “Đó là cách sắp xếp ngôn từ thành vần điệu trong một dạng thức với đầy hình tượng hơn là lối suy nghĩ bình thường” Cũng như Meliere đã nói " Tất cả văn xuôi không phải là thơ; và tất cả thơ không phải là văn xuôi". (Le Bourgeois Gentilhomme).hay một giải thích khác dể hiểu hơn:

“Prose = words in their best order;-- poetry = the best words in the best order.”

" Văn xuôi = Ngôn từ được sắp xếp có lề lối nhất – Thi ca = Ngôn từ hay nhất được sắp xếp có lề lối nhất nhất."

Như vậy cái gì là thơ, theo bạn thì sao!! Đó không phải là câu hỏi mà chúng ta có thể trả lời được trong một câu. Thi ca đã được tranh luận trong nhiều năm qua nhưng vẫn chưa có câu giải thích thoả đáng. Nếu một bài thơ không có một cấu trúc, không vần điệu thì đó có phải là thơ không? Nếu nó nằm trong dạng thức thơ tự do, thơ Tân Hình Thức, hay một dạng thức nào mới lạ thì đó có phải là thơ không? Hay những lời của nhạc trữ tình, hay nhạc Rap hiện nay đó có phải là thơ không? Với bao nhiêu câu hỏi đó chúng ta phải định nghĩa ra sao. Măc dù rất khó để tìm ra một định nghĩa nhưng chúng ta có thể giải thích điều đó bằng cách này hay cách khác miễn sao nhiều người có thể hiểu được một ý tưởng tổng quát là tạm đủ.

Thơ là phương pháp sử dụng ngôn ngữ trong một cấu trúc để diễn tả cảm xúc, sự hồi tưởng, nơi chốn, thời gian, không gian hay một hành động.v.v… Ngôn từ sẽ mang chỗ mơ hồ thành hiện thực, một kết cấu trong sáng tự nhiên. Chính vì thế đã cho tôi một suy nghĩ là lời nhạc có thể là thơ. Tuy nhiên không phải là hoàn toàn bài Thơ nào cũng có thể đặt lời cho âm nhạc, và không phải tất cả lời nhạc đều là thơ.

Bây giờ chúng ta hãy tìm hiểu xem ngôn từ của nhạc Rap hiện nay có phải là thơ? Tôi có thể trả lời ngay “Vâng” nhưng chỉ một số ít, không phải là tất cả. Như những gì trước đây chúng ta đã nói, Nhạc Rap chỉ tạo ra vần, chứ không phải là một bài thơ, nhưng không phải vì thế mà nó không thể trở thành một bài thơ được. (Nếu qúi vị cần tìm hiểu thêm về lời nhạc Rap nên nghe qua những bản nhạc của Snoop Dawg, của 504 Boyz hay của Eminem.v.v…)

Để trả lời câu hỏi Thơ là gì? Tôi xin đưa ra một số định nghĩa của một số nhà thơ nổi tiếng để chúng ta suy luận và tìm cho chính mình câu trả lời khả dĩ hợp lý.

WORDSWORTH WILLIAM đã định nghĩa thơ như sau:
"Poetry is the spontaneous overflow of powerful feelings: it takes its origin from emotion recollected in tranquillity: the emotion is contemplated till, by a species of reaction, the tranquillity gradually disappears, and an emotion, kindred to that which was the subject of contemplation, is gradually produced, and does itself actually exist in the mind." tạm dịch:

“Thi ca là một chuổi cảm nghĩ thanh thản trào ra và thoát đi từ cửa ngõ tâm hồn với những cảm xúc được hồi tưởng lại trong sự tĩnh lặng. Những xúc động đó ngừng lại bởi những nguyên tố phản ứng khiến cho sự tĩnh lặng dần dần tan biến và nguồn thơ được dâng lên từ tâm thức”

ROBERT FROST định nghĩa:
"A poem begins with a lump in the throat, a home-sickness or a love-sickness. It is a reaching-out toward expression; an effort to find fulfillment. A complete poem is one where the emotion has found its thought and the thought has found the words."
Tạm dịch:

“ Sự thương nhớ quê hương, những xót xa trong tình trường là những hệ lụy bắt đầu từ những uất ức thoát ra bằng sự diễn đạt, một cố gắng để mưu tìm cho một sự toàn vẹn. Bài thơ toàn vẹn là bài thơ trong đó đáp ứng được những suy tư và những suy tư đó biến thành ngôn từ của thơ.”

ROBERT PINSKY thì định nghĩa:
“Poetry...is an ancient art or technology: older than the computer, older than print, older than writing and indeed, though some may find this surprising, much older than prose. I presume that the technology of poetry, using the human body as its medium, evolved for specific uses; to hold things in memory, both within and beyond the individual life span; to achieve intensity and sensuous appeal; to express feelings and ideas rapidly and memorably. To share those feelings and ideas with companions, and also with the dead and with those to come after us." Tạm dịch:

“ Thi ca...Là một nghệ thuật hoặc là một kỹ thuật cổ xưa:Thơ có tuổi đời lâu hơn máy vi tính, già nua hơn nghề in, lão hơn sự viết lách và dĩ nhiên có người cảm thấy ngạc nhiên rằng thơ đã có từ lâu trước khi thể văn xuôi được chào đời. Tôi xin mạo muội nói ra rằng kỹ thuật thi ca là các xử dụng thân xác làm chất xúc tác tạo ra những hư cấu để áp dụng vào những đặc thù riêng lẻ; Nắm bắt mọi sự thể trong trí nhớ suốt cả đời người; Tạo nên những giác quan và những xúc cảm mãnh liệt; Truyền đạt những cảm xúc cùng những tư tưởng một cách nhậm lẹ khó quên. Để chia  sẻ những xúc cảm và tư tưởng với những người đương thời, những người đã chết và cho những người ở thế hệ sau.”

BRYANT H. McGILL đã  định nghĩa.
"Good poetry does not exist merely for the sake of itself, but rather, is a byproduct of yearning and growth; great poetry canonizes that yearning for the growth of others." Tạm dịch:

“Thi ca trác tuyệt không tồn tại bởi chính thi ca, mà đó là thành quả của những khát khao và trưởng thành theo dòng đời. Đại thi phẩm là sự thần thánh hoá được những khao khát và trưởng thành đó.”

Vẫn là một câu hỏi Thơ là gì?

Thơ thật khó tìm ra một định nghĩa đúng nhất. Có nhiều thể loại khác cũng được viết bằng những cảm xúc, nhưng chúng ta có thể tìm ra một định nghĩa dể dàng, nhưng thơ thì khác. Thơ được viết qua nhiều dạng thức và nhiều mục đích khác nhau, thơ có khi là những hình tượng mơ hồ, một tưởng tượng không bao giờ hiện thực.

Thơ được xử dụng loại ngôn ngữ đặc biệt hơn với ngôn ngữ bình thường và gây nhiều ấn tượng. Khi đọc nó lên sẽ gây nhiều cường điệu hơn ngôn ngữ bình thường, ngay cả lối phát âm cũng đặc biệt, phải đọc thế nào đễ hàm chứa một ngụ ý của bài thơ mặc dù chỉ một vài từ ngắn gọn. Thơ được sử dụng nhiều từ với những ý chính đậm vị. Tất cả những từ đó phải gợi lên được cảm xúc của người đọc. Ngôn ngữ thơ thường rất mạnh mẽ và gây nhiều ấn tượng.     
  
Người ta còn có một định nghĩa khác về thơ: Thơ là văn học, là văn chương kết hợp của ngôn ngữ trong nhịp điệu hay mẫu thức riêng biệt. Thông thường, thơ là lối biên soạn thành hàng và những hàng được thu xếp thành những đoạn thơ, bài thơ. Tuy nhiên, không phải tất cả các bài thơ đều được sắp xếp thành những hàng và những đoạn thơ. Mỗi bài thơ đều có rõ ràng những vần điệu riêng nó, nhưng không phải mọi bài thơ bắt buộc phải theo vần điệu. Không hẳn thế, tuy nhiên bất cứ dạng thức thành lập nào của thơ đều cho chúng ta thấy được sự mới mẻ của nó và những ý tưởng muốn gởi gắm của tác giả.

Để đi xa hơn trong việc tìm kiếm một định nghĩa cho thơ, tôi xin nói qua về lịch sử thơ để chúng ta có thêm một vài ý niệm. Thơ là một dạng thức cổ xưa của văn học. Chúng ta có thể quay laị thời cổ xưa đó để tìm những huyền thọai nói về dạng thức thơ. Khi nói về thơ là chúng ta đã bước vào thế giới vô cùng, đã đi từ nơi này đến nơi khác. Trước đây người ta đã dùng thơ để làm lời hát hay lời cầu kinh để phổ biến trong nhân gian. Trước khi những bài thơ được viết trên giấy (văn tự), thơ thường phổ biến qua truyền khẩu trong văn học.

Ngay cả sau này khi thơ được in thành sách vở, nhưng lời hát thơ vẫn được lưu hành trong nhân gian như loại thơ ca kể chuyện, loại nhạc dân ca chẳng hạn. Những thơ ca kể chuyện này được du nhập từ những cư dân đến lập nghiệp ở miền Bắc nước Mỹ thời sớm nhất và sau nhiều năm tháng đã biến thái thành những hình thể mới lạ hơn. (Chúng ta có thể tìm thấy những thơ ca kể chuyện quen thuộc của John Henry," " Casey Jones," và " Sweet Betsy.") Thi ca đã tạo thành lời hát và sáng tạo khôn ngừng trong suốt chiều dài lịch sử thế giới.

Bây giờ chúng ta bước vào từng phần của thơ để mở ra cánh cửa khác trong hướng đi tìm định nghĩa cho thơ. Thành phần của thơ:  
     
Hình thể (Shapes): Một bài thơ thông thường được viết trong nhiều hàng. Nhiều hàng gồm laị thành nhiều đoạn thơ. Sự bắt đầu của một hàng hay một đoạn thơ không hẳn là sự bắt đầu của một câu mới. Thật ra, nhiều bài thơ hiện đại, họ không cần sử dụng thành câu kệ nào cả.

Trong nhiều bài thơ với mẫu thức bình thường với nhịp điệu và vần điệu là phương cách lặp lại nhịp và vần điệu trong mỗi đoạn thơ. Cũng có nhiều bài thơ hiện đại, họ sắp xếp những ngôn từ trên giấy thành những hình dạng khác nhau gợi ý thành một bức hình. Những bài thơ này tạm gọi là những bài thơ hình thể.

Ngôn ngữ (Language): Một nhà thơ thường chọn những từ rất cẩn thận cho ý nghĩa chính xác với những cảm xúc trong tâm hồn. Ngoài ra, mỗi bài thơ hầu như có nhiều cách diễn đạt ý tưởng của tác giả một cách riêng biệt. Tuy nhiên, những từ được lựa chọn không phải chỉ chú trọng đến ý nghĩa mà nó còn phải có âm điệu nữa. Nhịp điệu là một phần trọng yếu của thơ. Nhiều bài thơ đã sử dụng (trùng âm) sự lặp lại âm đầu, vần, và xen lẫn cả những hiệu ứng âm thanh khác lạ.         

Nhân vật (Speaker). Mặc dù trong bài thơ được sử dụng chủ từ Tôi và đại danh từ Tôi (I & Me) tuy nhiên nhân vật đó không bắt buộc phải là tác giả. Thường thì nhà thơ tạo dựng một nhân vật riêng cho mình. Và người đọc phải hình dung hay tưởng tượng ra những nhân vật đó theo ý tưởng của bài thơ diễn tả.

Đề tài (Theme): đề tài một bài thơ là ý tưởng chính của tác gỉa hoặc là những điều liên quan đến sự việc mà tác giả muốn nói. Đôi khi một bài thơ tác giả phải mô tả thế nào để người đọc nhìn thấy được đối tượng để họ tự suy nghĩ và phán quyết được đối tượng dưới một góc nhìn của họ. Tóm lại tác giả phải mô tả đề tài của bài thơ một cách rõ ràng nghiêm túc để người đọc có thể tìm thấy họ trong đó. 
       
Tâm trạng (Mood). Tâm trạng là cảm xúc của chúng ta cảm nhận khi đọc một bài thơ. Có một số bài thơ nói lên sự buồn rầu, số khác diễn tả sự vui vẻ hay sự giận hờn, nhưng mục đích chính của một bài thơ vẫn là trạng thái tâm thức.

Làm sao để đọc một bài thơ.

1. Hãy đặt chính bạn vào bài thơ đó theo chiều hướng diễn tả của nó. Hãy tự mình như nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy, nếm thấy và cảm thấy được mọi thứ trong đó.

2. Đọc bài thơ đó lớn lên để cảm nhận âm thanh của nó. Thông thường âm thanh của một bài thơ sẽ làm cho người ta nghĩ về hay cốt nhấn mạnh ý nghĩa của nó.

3. Chắc chắn bạn phải hiểu mỗi từ trong bài thơ. Dồn mọi quan tâm đặc biệt để tạo nên âm thanh đọc của mình theo ý nghĩa của từng lời thơ.

4. Nhận dạng nhân vật trong thơ điều này có thể tạo sự sinh động của bài thơ.

Thêm một vài điều khác về thành phần của Thơ.

Như bạn đã biết những nhà thơ thường chọn những từ của họ rất cẩn thận cho đúng ý nghĩa, cảm giác và âm điệu.. Bạn đã nhìn thấy họ sắp xếp một dạng thức với một kiểu mẫu âm điệu, nhịp điệu, đồng thời họ cũng sắp xếp những ngôn từ có cường điệu để bày tỏ được những ý tưởng của họ. Sau đây là một số sự kiện liên quan giúp cho một nhà thơ lựa chọn ngôn từ tốt nhất   
     
Hình ảnh của cảm giác (Sensory Images). Trong thơ, những hình tượng giác quan giúp người đọc nhìn thấy, nghe thấy hay cảm nhận được. Những hình ảnh của giác quan được gọi là hình tượng, những chi tiết về hình ảnh tạo người đọc sự nhận biết. Ví dụ một qủa táo chẳng hạn, chúng ta có thể diễn tả để người đọc có thể nếm, ngửi hay nghĩ đến sự chua ngọt của nước táo, hay mùi vị thơm ngon của bánh táo. Hoặc những tiếng động ầm ầm, sự va chạm nghiêng ngả vào nhau tạo cho người đọc liên tưởng đến tiếng sấm, tiếng nổ chẳng hạn.v.v… Một bài thơ tác giả có thể xử dụng nhiều hình tượng của giác quan để tạo ý nghĩa bài thơ thêm phong phú và họ có cảm giác đang ở trong thơ như:

Thị giác (Sight)..
Thính giác (Hearing).
Xúc giác (Touch)
Nhịp điệu (Rhythm) Vần điệu (Rhyme).

Khi nhà thơ viết một bài thơ với vần điệu, tác giả thường suy nghĩ tìm từ với những vần điệu. Một trong số những từ này có thể mang một ý nghĩa ở chỗ cuối của hàng. Rồi vài vần khả dĩ dùng cho phần kết thúc của những hàng khác. Việc tìm vần thường dễ dàng hơn là tìm từ đúng ý nghĩa cho một bài thơ. Tuy nhiên cũng có nhiều nhà thơ thích thú  làm những công việc tìm kiếm những vần điệu đó.

Tóm laị, việc tìm kiếm một định nghĩa chung và chính xác cho thơ thật ư là khó. Theo tôi nghĩ, nên có một câu hỏi đặt ra cho chúng ta là: Đã biết gì về thơ, đã thấy gì về thơ? Chúng ta có thật sự sống với thơ, có chết với thơ. Và con tim có chứa vùng mênh mông trời đất, có hình tượng của tâm thức dâng trào! Khi chúng ta đọc một bài thơ chính là lúc ta định nghĩa thơ là gì vậy.

 

 

 

Last modified on 10/16/2007 – 9:00 PM © 2004 – 2007 www.thotanhinhthuc.org.
HOME