Một kỷ niệm với nhà thơ Diễm Châu
1.
anh email từ Strasbourg sẽ về
ngày … anh dặn cho số điện thoại
để gọi tôi sau một tháng thăm quê
ngoài Bắc trước khi trở lại Sài Gòn
điểm hẹn sẽ là quán của bạn thân
anh và tôi biết có món đặc sản
mì Quảng rất ngon vì tôi mấy lần
nhâm nhi vang Đà Lạt với chủ nhân
cho đến hôm nay anh đã thoát trần
ai an nhiên và nhẹ nhõm như những
câu thơ anh nhỉ nhả êm đềm chân thật
long lanh như một ánh sao triết minh
và thấm đẫm cô đơn u ẩn của
một trái tim nặng nghĩa yêu thương dành
cho tất cả con người mặt đất quê
hương buồn bã phân ly dằng dặc mãi
cho đến hôm nay anh đã đi rồi
hàng ngàn trang thơ khắp cõi thế gian
mênh mông không biên giới cất lời kêu
gọi tự do từ những trại tù và
từ những phần số biệt xứ lưu đầy
những tâm hồn tả tơi những vai kịch
đáng tiếc những trí tuệ ngây thơ bồi
hồi tỉnh thức vì tiếng khóc nghìn đời
cho đến hôm nay hơn nửa thế kỷ
biển dâu tôi chưa một lần gặp anh
anh chưa một lần gặp tôi như đã
hẹn nghiêm trang từ bên kia trái đất
2.
chúng ta có khi mỗi người ngồi một
bàn gỗ con vẹo vọ chật mặt hè
dưới mái hiên uống cà phê pha bắp
rang từ tối qua đêm thắp đỏ những
điếu thuốc cuốn im lìm đói rách và
mặt đường là hố thẳm khi chúng ta
đưa chân quờ quạng bỏ đi trong đêm
tối toang hoác ngã ba chỉ còn dăm
ba chó hoang sục sạo dành ăn với
bày chuột cống dưới ánh đèn vàng khè
trời với đất mênh mông mà mộng mị
khi ấy chúng ta vẫn biết mà không
quen nhau vì chúng ta âm thầm cố
ý từ lâu cho dù Khóc lên đi
hỡi quê hương yêu dấu của Alain Paton
thì con đường anh đi tôi không chọn
dáng anh hiền hậu toát vẻ dịu dàng
vẫn thế khi ấy anh lầm lũi cô
đơn trong lúc bạn anh dép râu nón
cối công tác họp hành nhưng anh ơi
tất cả hóa nghi nan tất cả mù
mờ và những lá bài lật ngửa không
đáng tin quyết định số phận chúng ta
lạnh lùng tàn nhẫn không thể nào hơn
và tôi uống rượu thâu đêm vơ vất
cũng trên hè đường ấy với những con
người cũng vơ vất có cả đại điên
lỉnh kỉnh nón mê gạch rác đầy người
có cả đạo nhân râu tóc lùm xùm
có cả giai nhân tóc xanh da xanh
có cả văn nhân biên chế hát hò
chửi lộn choảng nhau là lúc tác giả
Mưa nguồn lỉnh đi sau khi nói nhỏ
thằng điên phải sợ thằng say vì thằng
điên biết thằng điên điên mà thằng say
không biết nó say thì nó tha chi
thằng điên nên qua dông cho chắc ăn
là lúc anh đi đã lâu rồi xa
lánh bọn giả điên mạt rệp không biết
làm gì đợi tới bình minh mặt trời lên
3.
anh đã đi rất xa bỏ lại những
thoi thóp vụn vặt và cả những hung
hăng phấn khích im lìm lẫn sôi sục
như bày cá trong lưới cạn ngáp ngáp
anh đi như một đường sao quạnh quẽ
sáng một mình ngoài biên giới những chân
trời và ánh sáng soi rọi tới chúng
tôi trên mặt đất phẳng lấp lánh những
niềm tin những ước mơ và những tưởng
tượng mới và bây giờ anh vĩnh viễn
đi tiếp đường sao sáng một mình anh
chọn giữa những bạn thân anh đã chết
và lịch sử có lúc sẽ trả lời
cho anh cho tôi cho chúng ta cho
con cháu chúng ta những giấc mơ những
sự thật những hào hùng những tiếc hối
những gì đã đi qua những xác chết
vô tội lẫn những xác chết tức tưởi
đã yên mồ những trang chữ nhân văn
để lại những thương yêu tha thứ những
vết đau thành sẹo lãng quên những cuồng
ngông những phản bội những mối tình lặng
thầm những xấu hổ lẫn tự hào tất
cả những ngắn ngủi phù du phải chăng
là vô nghĩa trong cuộc sống vô thường
những sinh vật ti tiểu chúng ta trong
cuộc chiến tranh này vĩ đại vô số
anh hùng và tiểu nhân những huân chương
và những gông cùm những triết gia và
những đạo chích những nhà thơ và những
bồi bút nhưng chúng ta chẳng lẽ nào
không góp phần rao giảng lẫn nạn nhân
và trắng tay chúng ta nhìn xuống bóng
mình lặng lẽ kiêu hãnh một đường bay
an nhiên một ánh sao tự thắp sáng
tâm hồn cày vỡ dòng thơ sách chữ
4.
anh không gọi tôi như đã hẹn rồi đi
lần cuối cùng và như thế chúng ta
biết nhau thấy nhau nhưng không thể gần
nhau bởi một lằn ranh lịch sử đã
phân ly có mũi chông có thuốc độc
có ngờ vực có âm mưu có danh
dự có mọn hèn có chỉ huy có
tòng phục có thần linh có lục súc
có thể anh không gặp tôi tốt hơn
như tôi không gặp anh tốt hơn dù
lỡ hẹn vì chúng ta là những con
người thành thật với chọn lựa của mình
đất nước mình nó thế đã lâu rồi
chúng ta có thể gặp nhau trong nhà
Czeslaw Milosz ngoài xứ xở Ba
Lan không ở quê nhà chúng ta và
cùnh nhau dịch thơ ông và khóc cười
như trẻ con chứ không phải những ông
già oằn vai quá khứ chưa hóa giải
một lần nhăn nheo rệu rạo tồn sinh
anh đã đi và tôi và chúng tôi
còn ở lại thương tiếc như lẽ thường
và chúc mừng một ánh sao đêm đã
đến cõi trời giữ a bầu bạn thanh bình
12-01-07