Lỡ đem yếm thắm nhấn bùn nâu
Tú Xương

Cách mấy chục năm rồi nhưng thỉnh
thoảng tôi vẫn còn như nhìn thấy
trước mắt ba cái chảo thuốc nhuộm
to tướng lúc nào cũng sôi sùng

sục, ba cái lò than lúc nào
cũng đỏ rừng rực và ba người
đàn bà với ba bộ quần áo
lúc nào cũng đẫm mồ hôi và

đen xì, ba cái khăn lúc nào
cũng kín mít và đen xì cùng
ba đôi ủng lúc nào ướt nhoét
và đen xì. Ba người đàn bà

với ba cái gậy như ba mái
chèo đen xì lúc nào cũng cầm
trong tay, chèo liên tục như người
ta chèo thuyền trong ba cái chảo

thuốc nhuộm lúc nào cũng sôi sùng
sục, lúc nào cũng đen xì và
lúc nào cũng đầy ắp, những quần
áo, găng tất, chăn màn và nói

chung là tất cả những gì được
chế tạo từ vải vóc, những tấm
khăn, những cánh buồm, tất cả những
thứ đó lúc thì trồi lên trên

mặt, lúc lại lộn xuống đến tận
đáy của những cái chảo, lúc thì
trôi lòng vòng, lúc thì tụ lại,
xoắn tít lại với nhau, lúc thì

tản ra và ba người đàn bà
cầm ba cái gậy như ba mái
chèo đen xì cứ chèo qua chèo
lại, chèo liên tục như người ta

chèo thuyền vào trong ba cái chảo
ấy, dìm tất cả những cái gì
muốn nổi lên xuống đáy, đánh tất
cả những gì muốn cuốn vào nhau

phải tơi tả, nhấn cho đen hết,
đen từ trong cho đến ngoài, đen
đến tất cả các ngóch ngách, các
nếp gấp, đen tất cả những gì

trước đó đã từng trắng, từng hồng,
làm mất mầu tất cả những gì
trước đó đã từng xanh, từng vàng,
tất cả những gì trước đó đã

từng có chút mầu mè để sau
đó khắp nơi đâu đâu người ta
cũng chỉ nhìn thấy có một mầu
đen xì, đen đến nhức mắt, nhức

đầu và làm tâm hồn tôi cho
đến tận bây giờ, nghĩa là cách
mấy chục năm rồi mà vẫn thỉnh
thoảng thấy còn bất an, còn bồn

chồn một cách lạ lùng khó hiểu.

Tháng Mười, 2006