QUICK NOTES ABOUT HOW TO READ BILINGUAL POETRY IN ENGLISH AND VIETNAMESE

GHI CHÚ NGẮN VỀ CÁCH ĐỌC THƠ SONG NGỮ ANH VIỆT

 

 
 

 

 

 

 

Along the lines of poetry returning to real life, the language of poetry is difficult to grasp because the poet often uses plain words from the streets, and slangs or jargon, with all the connotations of culture, society and history… And as such, the translator must associate and converse with the authors in order to bring out the accurate meaning of the poem, because there are many poems in which there are multiple meanings behind the words.  If, in English poetry, there are both rhymed verse and free verse, then in the Vietnamese language, we translate them all into free verse so that the reader can grasp the meaning of the poem.  And the reader must read the poem in its original language, listening for the rhymes and rhythms and linguistic techniques that were employed in the original language, and then re-reading the Vietnamese translation to glean the meaning.  That is the process which a reader must go through in order to fully enjoy a poem.

The role of the translator thus becomes important because the Vietnamese and English poets both desire readership beyond their own cultural and linguistic confines.  This is a new requirement, sudden and surprising. As American poet Frederick Turner expressed in an email to me: “The time is ripe for a true meeting of Vietnamese and American poets, united by shared tragedy and, I believe, a deep underlying humanism and optimism.”  Thus, although poetry cannot be translated, but translation is still necessary and we must translate and read the poem in translation in particular ways in order to perceive effectively.

With regards to bilingual Vietnamese and English poems, a major benefit is that the Vietnamese reader and poets will learn more, not just about language and culture, but also about how to compose poetry, and how to differentiate between the different schools of poetry. Experiencing American poetry will enrich Vietnamese poetry.  Bilingual poetry is not just for young people in Vietnam to enjoy but also for Vietnamese Americans, if they wish to further practice and refine their mother tongue.  The reading of translated bilingual poetry is supportive of the original poem, and the reader can go back and forth between the two versions in order to fully appreciate the poem in various ways.  In this age of the Internet, poetry has perhaps become a simple and convenient means to discover and understand the cultures of many different peoples.  The world is becoming ever smaller and every civilization is reaching out to others because we are all of one mother. Humanity requires understanding and peaceful exchanges that will enrich our lives.

 

Nguồn: www.phongdiep.net

 

 

 

 

 

 

 

 

Trong chiều hướng thơ quay về đời sống, ngôn ngữ thơ khó nắm bắt vì nhà thơ thường hay sử dụng ngôn ngữ trần trụi của đường phố với những tiếng lóng, đặc ngữ, và cả những ẩn dụ về văn hóa, xã hội, lịch sử ... Và như thế người dịch cần  liên hệ và trao đổi với tác giả để tìm ra ý nghĩa chính xác của bài thơ, vì có nhiều bài thơ, ý nghĩa ở đằng sau những con chữ. Nếu thơ tiếng Anh, có thơ thể luật và thơ tự do, thì qua phần tiếng Việt, chúng tôi đều dịch thành thơ tự do để người đọc dễ bắt được ý nghĩa bài thơ. Và ngừơi đọc thơ, phải đọc chính nguyên bản tiếng Anh nhiều lần trước khi đọc qua phần dịch tiếng Việt. Đọc nguyên bản để lắng nghe âm thanh và nghệ thuật của ngôn ngữ và đọc bản dịch tiếng Việt để nắm bắt ý thơ. Lúc đó mới hòan tất qui trình đọc và người đọc sẽ thưởng thức bài thơ một cách tòan vẹn.

Vai trò của người dịch trở nên quan trọng vì những nhà thơ Việt và Mỹ đều mong ước có được những người đọc khác ngôn ngữ và văn hóa. Đó là một nhu cầu mới xuất hiện, bất ngờ và ngạc nhiên. Như nhà thơ Mỹ Frederick Turner, trong một email, đã bày tỏ, “Đây là thời điểm thích hợp cho cuộc gặp gỡ thật sự giữa những nhà thơ Việt và Mỹ, kết hợp bởi thảm họa đã được chia sẻ và, tôi tin, một chủ nghĩa nhân văn sâu xa có nền tảng và tính lạc quan.” * Như vậy, tuy thơ không thể dịch, nhưng vẫn cần dịch, chỉ có điều là phải dịch và đọc thơ dịch như thế nào để có hiệu quả nơi người đọc.

Đối với thơ song ngữ Anh và Việt, một lợi ích không nhỏ đối với người đọc và những nhà thơ Việt là sẽ học hỏi thêm, không những về ngôn ngữ và văn hóa, mà còn tiếp thu được cách làm thơ, nhận ra sự khác biệt giữa hai dòng thơ, học hỏi kinh nghiệm của những nhà thơ Mỹ và làm giàu cho thơ Việt. Thơ song ngữ, không chỉ những bạn trẻ ở Việt nam đọc mà ngay cả những bạn trẻ Việt nam ở Mỹ cũng đọc, nếu họ muốn trau dồi thêm tiếng mẹ đẻ. Đọc song ngữ là một tiến trình hỗ tương, qua bản chính, người đọc có khuynh hướng đi tìm bản dịch và ngược lại qua bản dịch người đọc sẽ quay lại đọc bản chính. Trong thời đại Internet, có lẽ, thơ đang là một phương tiện ngắn gọn và trực tiếp để tìm hiểu ngôn ngữ và văn hóa giữa các sắc dân. Thế giới đang thu nhỏ và mỗi nền văn hóa là những người anh em, cùng một mẹ nhân loại, cần chia sẻ và cảm thông, chung sống trong an bình và làm cuộc đời thêm hương sắc.

 

(*) “The time is ripe for a true meeting of Vietnamese and American poets, united by shared tragedy and, I believe, a deep underlying humanism and optimism.” 
Email: Sat, January 23, 2010 11:22:30 AM