CHUYỆN ĐỜI ANH
Gửi một nhà thơ
Những cái chết chưa bao
giờ có thật những cái
chết chưa bao giờ xảy
ra như chúng ta sinh
ra không căn không cội
và đến đây từ nơi
hỗn mang dừng lại giây
lâu… bởi sống chết lâu
nay chỉ là câu chuyện
được kể lại kể lại
kể lại tình cờ và
chẳng qua mọi câu chuyện
chỉ mới trong vài giây
lâu mọi câu chuyện đã
cũ sau vài giây lâu
mọi chuyện kể kể xong
là xong mọi chuyện kể
kể xong trở về nơi
đã kể để những chuyện
kể khác kể lại những
chuyện chưa kể như cuộc
sống lập lại lập lại
mà chưa một lần có
thật vì chúng ta chỉ
vật vờ trong đời có
vài giây lâu rồi trở
về nơi nào từ đó
chúng ta đến đây những
cái chết chưa bao giờ
có thật và anh chỉ
mới dừng lại trong vài
giây lâu. Cám ơn anh
đã đến với đời và
kể xong câu chuyện đời
anh.
NỖI BUỒN
nỗi buồn đứng bên kia
đừơng vẫy tay chào và
tôi đứng ở bên đây
đừơng thôi nhé chào nỗi
buồn từ nay đừơng ai
nấy đi đời ai nấy
biết và dĩ nhiên chẳng
ai biết nỗi buồn sẽ
đi về đâu sau bao
nhiêu năm nằm mãi trong
tôi ngoài nỗi buồn vì
ai cũng có nỗi buồn
riêng và chẳng ai muốn
chứa chấp thêm một nỗi
buồn khác nữa (nỗi buồn
sẽ lụi tàn khi không
tìm đựơc chỗ nương thân,
chắc hẳn vậy) nhưng dù
sao thì giữa tôi và
nỗi buốn cũng có một
chút tình nên chi mới
có cuộc tiễn đưa này
và tình cảnh bây giờ
thì nỗi buồn vẫn đứng
bên kia đừơng vẫy tay
chào và tôi đứng ở
bên đây đừơng thôi nhé
chào nỗi buồn buồn ơi
chào mi.
CÔ GÁI SOI GƯƠNG
Cô thiếu nữ soi bóng
trong gương chỉ có cái
bóng nhận ra cái bóng
cái bóng không nhận ra
cô cô bứoc ra khỏi
cô chỉ có thân xác
nhân ra thân xác thân
xác không nhận ra cô
cô không thấy cô cô
là ai? Câu hỏi không
có câu trả lời vì
chỉ câu hỏi nhận ra
câu hỏ, câu hỏi không
nhận ra cô, vì chính
cô là câu hỏi và
vì mọi câu hỏi đều
vô nghĩa khi không có
câu trả lời nên mọi
cái bóng đều vô nghĩa,
mọi thân xác đều vô
nghĩa vì cô chính là
mọi điều vô nghĩa.
CHUYỆN ĐỜI KỂ
Vâng ông ấy đi đâu mất cách đây
đã hai mươi năm không một lời từ
biệt và tôi không hiểu chuyện gì đã
xảy ra ông ấy vẫn thừơng ngồi trên
chiếc ghế ngay bên cạnh chiếc ghế tôi
đang ngồi đã hai mươi năm và có
thể trứơc đó nữa vì tôi chỉ phát
hiện ra điều này khi những lời tôi
nói dội ngựơc trở về với chính tôi
tôi không hiểu chuyện gì đã xảy ra
tôi lặng thinh đã hai mươi năm mọi
chuyện khác đều bình thừơng sinh hoạt cũng
bình thừơng ngừơi đàn bà nói; nhưng tôi
vẫn ngồi đây trên chiếc ghế ngay cạnh
chiếc ghế bà ấy đang ngồi đã bao
lâu thì tôi không còn nhớ có thể
đã trên hai mươi năm chỉ có điều
tôi không còn nghe bà ấy nói dù
rằng tôi vẫn biết bà ấy đang nói
vì đôi môi mấp máy mấp máy vậy
thôi chứ âm thanh thì hoàn toàn không
có và tôi vẫn ngồi đây có thể
là bà ấy không còn nhìn thấy tôi
như tôi không còn nghe đựoc tiếng bà
ấy nói nhưng tôi vẫn ngồi đây đã
hai mươi năm cứ cho là như thế
vì thời gian co lại nên có cảm
tửơng như mới ngày hôm qua mọi chuyện
khác đều bình thừơng sinh hoạt cũng bình
thừơng ngừơi đàn ông nói; và câu chuyện
cứ tiếp tục như thế ngừơi đàn bà
không nhìn thấy ngừơi đàn ông và ngừơi
đàn ông cũng không nghe đựơc tiếng nói
của ngừơi đàn bà dù hai ngừơi vẫn
ngồi đó trên hai chiếc ghế kế nhau
như hai chiếc bóng đã hai mươi năm
mọi chuyện khác đều bình thừơng sinh hoạt
cũng bình thừơng đã hai mươi năm trôi
qua vì thời gian co lại nên có
cảm tửơng như mới ngày hôm qua.
TÂN HÌNH THỨC
VÀ CÂU CHUYỆN KỂ
Khi tôi ngồi uống cà phê ngoài lề
đường và kể lại câu chuyện đã được
kể lại, từ nhiều đời mà đời nào
cũng giống đời nào, mà lời nào cũng
giống lời nào, về người đàn bà và
đàn con nheo nhóc (nơi góc phố được
gọi là chỗ chết, nơi góc phố được
gọi là chỗ sống), kẻ những đường kẻ
bằng than đen; gãy góc, xấu xí như
cái bóng trong tấm hình cũ, như dĩ
nhiên hôm nay ngày mai ngày mốt, như
thế thôi thì thế thôi, biết đâu chừng
nhưng người đàn bà và đàn con nheo
nhóc, vẫn kể lại câu chuyện đã được
kể lại, như người khác đã từng kể
lại, dù chẳng để lại gì ngoài câu
chuyện đã kể, bởi câu chuyện đang tự
kể lại, và không ai, ngay cả người
đàn bà và đàn con nheo nhóc, bước
ra ngoài câu chuyện đã được kể lại.
BẬC THANG
Những bậc thang nối với nhiều tầng
lầu, những bậc thang dẫn tới nhiều
đường tầu, những bậc thang và những
bước chân; những bước chân trong tôi
có ngón giao chỉ, từ phố phường
đi ra biển đông; những bước chân
trong tôi rướm đời du mục, dù
rằng tôi chưa bao giờ sống đời
du mục; điều này ám chỉ rằng
tôi là mảnh vỡ tí ti của
quá khứ, bị cánh bướm đập, văng
ra thành kẻ lưu cư nơi miền
đất lạ; không khác nào những bậc
thang và những bước chân, tái hiện
rồi tái hiện, rơi trong hỗn mang;
bởi chẳng phải là những bậc thang
vẫn nối với nhiều tầng lầu, những
bậc thang vẫn dẫn tới nhiều đường
tầu, và những bước chân trong tôi
vẫn còn đang vang lên thanh âm
quyến rũ dị kỳ; thật ra, tôi
không muốn nói hơn một ly những
gì tôi nói – những bước chân và
những bậc thang đến đây là hết.
CHIẾC GHẾ
Những chiếc ghế không cùng một màu,
những chiếc ghế không dùng để ngồi,
những chữ ghế, không phải là ghế;
những chiếc ghế có thể sờ được,
những chiếc ghế có thể gọi tên,
những chiếc ghế đúng ghế, không phải
là ghế; những chiếc ghế không bao
giờ vẽ được, những chiếc ghế không
bao giờ nói được, những chiếc ghế
không bao giờ có được, bởi những
chiếc ghế không bao giờ biến dạng,
những chiếc ghế không bao giờ mất
đi, những chiếc ghế không hiện diện;
những chiếc ghế, ôi chao, chỉ là
nó đó; những chiếc ghế, ôi chao,
không cùng một màu, những chiếc ghế,
ôi chao, không dùng để ngồi; những
chiếc ghế không ở đâu xa, những
chiếc ghế ở ngoài mọi điều; những
chiếc ghế chỉ là chiếc ghế.
GIỮA AI VÀ AI
Thật ra, thật ra, thật ra tôi không
biết bắt đầu như thế nào, từ khi
nhận ra khoảng cách giữa chiếc ghế không
ai ngồi và chiếc ghế tôi đang ngồi,
mà chiếc ghế không ai ngồi, tôi cũng
đã từng ngồi và chiếc ghế tôi đang
ngồi, có lúc tôi đã không ngồi, vậy
thì khoảng cách giữa chiếc ghế không ai
ngồi và chiếc ghế tôi đang ngồi, chẳng
đáng bận tâm, huống chi ngay tôi, tôi
cũng không biết tôi có không hay tôi
không có, tôi ngồi không hay tôi không
ngồi; tôi nói thứ tiếng gì trong cùng
một lúc và trong cùng lúc ấy, đôi
khi gặp toàn tai bay vạ gió và
tại sao tôi cứ nói nhiều thứ tiếng
trong cùng một lúc, với toàn tai bay
vạ gió mà không dám trục xuất hết
chúng ra khỏi con người tôi, nhưng đó
là chuyện sau rốt, tôi sẽ kể nốt;
ngay bây giờ, tôi vẫn chưa biết bắt
đầu như thế nào, bắt đầu như thế
nào; đợi đấy, một lát nữa thôi; phải
gom cho đủ lời đã chứ, đúng không!
CÁI HỘP
Những rác rưởi ở ngoài lề đường, những
giẻ rách ở ngoài lề đường, những cái
hộp phế thải ở ngoài lề đường, đó
là điều không thể chối cãi, nhưng tôi
sắp nói những điều tôi sẽ nói, như
tôi cứ nói những điều tôi đã nói,
rằng tôi chật chội, chật chội trong cái
hộp phế thải, như tôi chật chội, chật
chội ở ngoài lề đường; mà tôi không
thể nào bước ra ngoài cái hộp, và
cái hộp cũng không thể nào bước ra
ngoài tôi; những cái hộp đựng giày dép
cũ, những cái hộp đựng quần áo cũ,
những cái hộp toàn đồ lạc xon, những
cái hộp vất vưởng, những cái tôi vất
vưởng; những cái hộp kể chuyện đời cũ,
những cái tôi lập lại, kể chuyện đời
cũ, những hình ảnh cứ thế, hiện ra
rồi biến mất, những thực tại cứ thế,
hiện ra rồi biến mất, những tai ương
cứ thế, những hạnh phúc cứ thế, những
thuở nào cứ thế, và cứ thế, cứ
thế, cứ thế; những cái hộp bằng cát
tông, giấy dầu, nhựa dẻo, những cái tôi
bằng cát tông, giấy dầu, nhựa dẻo, như
rác rưởi, giẻ rách ở ngoài lề đường,
tan tác như thế, lôi thôi như thế;
nhưng tôi sắp nói những điều tôi sẽ
nói, như tôi cứ nói những điều tôi
đã nói, mặc dù, thà có hơn không,
đó chẳng phải là những điều tôi muốn
nói.
CON MÈO ĐEN
Con mèo đen có linh hồn và chiếc
xương sườn của tôi, mỗi buổi sáng thức
dậy không bao giờ rửa mặt, mỗi buổi
sáng thức dậy không bao giờ đánh răng;
con mèo đen có đôi mắt bằng đất
sét, mở ra và nhắm lại, hay cứ
mở ra và không bao giờ nhắm lại,
trong lúc lên thang xuống thang, mang theo
linh hồn và chiếc xương sườn của tôi,
mà quên rằng, tôi đã sống những ngày
hôn ám biết bao, tự thuở nào và
tại sao thì tôi đành chôn kín, trong
cái túi đựng đầy những đoạn chú thích,
được lượm lặt từ rất nhiều mẫu chuyện,
để cấu thành câu chuyện về con mèo
đen, mang linh hồn và chiếc xương sườn
của tôi; dĩ nhiên, đó là con mèo
đen có đôi mắt bằng đất sét, chứ
không phải bất cứ đôi mắt nào khác;
mù đặc, trong lúc lên thang xuống thang.
ẢNH ẢO
Người đàn ông hai mươi năm sau nói
với người đàn ông hai mươi năm trước
rằng, trên băng ghế này, dưới bầu trời
này, đã hai mươi năm, mà vở tuồng
vẫn chưa được viết, và đêm kịch vẫn
chưa mở ra, những thùng rác vẫn chứa
rác và không chứa gì khác, những bước
chân lê trên lề đường, giấc ngủ trên
hè phố, những khớp xương đau, những khớp
xương đau, đã hai mươi năm; người đàn
ông hai mươi năm sau, kéo áo che
cái rét của đất ẩm, đo bằng gang
tay giữa đôi mắt cú vọ và chiếc
ngực đồi trụy, vớ lấy mớ bản thảo
xé nát rồi ráp lại, để tìm nơi
kẽ rách, lũ ký ức ôn dịch; nhưng
người đàn ông hai mươi năm trước, không
nghe, không thấy được gì từ người đàn
ông hai mươi năm sau, cứ lầm lũi,
lầm lũi, lầm lũi, tựa bóng ma, và
chẳng hề hay biết, người đàn ông hai
mươi năm trước cũng là người đàn ông
hai mươi năm sau, đang đợi nhau đợi
nhau, đợi nhau, như cái sống đợi cái
chết, ròng rã, đã hai mươi năm, dù
vở tuồng vẫn chưa được viết, và đêm
kịch vẫn chưa mở ra, những thùng rác
vẫn chứa rác và không chứa gì khác.
NGƯỜI ĐÀN BÀ
Người đàn bà ngủ với người đàn ông
không phải chồng của mình, trong căn phòng
không phải căn phòng của mình, với cái
tôi không phải cái tôi của mình, vào
buổi tối không giống buổi tối nào (vào
buổi tối không khác buổi tối nào), giữa
nhà ga đầy muỗi mòng và nước đái
ngựa, nhai lại bất cứ thứ gì có
thể nhai lại, bôi xóa bất cứ thứ
gì có thể bôi xóa, ném vào đống
đồ đạc cũ, mảnh báo cũ, kể về
nỗi nhọc nhằn đồi trụy; xỏ chân vào
đôi guốc mộc, và bước qua ngưỡng cửa,
để đi tìm người chồng nơi những người
đàn ông không phải chồng của mình. Biết
thế thì. Thôi thế thì. Người đàn bà
đánh mất quá khứ, hay quá khứ đã
tàn phai, thất thiệt, từ hàng trăm năm
trước, rằng đã có một thời, đã có,
“một thời áo trắng xa xôi”. Người đàn
bà quay gót, trở về căn phòng không
phải căn phòng của mình, với cái tôi
không phải cái tôi của mình, dửng dưng,
như sự thật chẳng bao giờ có thật.
1. “Một thời áo trắng...”: Lời nhạc của Trầm Tử Thiêng.
CÂU NÓI
“Tôi bước ra cửa lúc năm giờ”, nhưng
bước ra cửa là ra cửa nào và
lúc năm giờ là lúc nào, cùng hàng
loạt những câu hỏi không bao giờ có
câu trả lời cho rốt ráo, bởi câu
nói “tôi bước ra cửa lúc năm giờ”
là câu nói rơi ra từ một câu
chuyện kể nào đó đã tan biến trong
mớ âm thanh hỗn độn ngoài đường phố,
giữa cuộc đời thường, và không ai lần
ra được dấu vết, mặc dù ai cũng
có thể nhét nó vào bất cứ câu
chuyện nào khác, và dĩ nhiên bất cứ
câu chuyện nào khác không hẳn là câu
chuyện đúng thực của câu nói “tôi bước
ra cửa lúc năm giờ”; vậy thì, câu
chuyện đằng sau cái câu nói tầm thường
như bao nhiêu câu nói tầm thường khác
ấy, mãi mãi là điều bí mật, dù
rằng câu nói vẫn truyền từ người này
qua người khác, trong đám đông vô danh,
mang theo câu chuyện không bao giờ đúng
thực của câu nói “tôi bước ra cửa
lúc năm giờ”. Thôi, tôi đi nhé! Chào.
TRANG SÁCH
Chàng bước ra khỏi trang
sách nghe thì thầm lời
kể về những mối tình
từ “Thằng Gù Nhà Thờ
Đức Bà” tới Liêu trai
tới “hiện thực huyền ảo”
(Trăm Năm Cô Đơn) hàng
ngàn hàng vạn mối tình
và hình như toàn là
những chuyện bịa đặt bịa
đặt như thật và chàng
sau khi bước ra khỏi
trang sách chàng cũng không
còn là chàng chàng là
chàng bịa đặt chàng không
phải chàng bây giờ không
phải chàng trước kia chàng
là chàng nhưng tại sao
người ta vẫn say mê
những điều bịa đặt và
không tin những điều có
thật như chàng vẫn tin
chàng là chàng và không
tin chàng không phải là
chàng có điều là không
có điều nào có thật
là thật nên những điều
bịa đặt được coi như
là thật dầu gì chăng
nữa thì chàng đã bước
ra khỏi trang sách mà
trang sách lại không thể
bước ra khỏi chàng, như
vậy những câu chuyện kể
bây giờ đang ở trong
chàng hay ngoài chàng và
chàng kể câu chuyện hay
câu chuyện kể chàng cũng
có khi chàng đang kể
chàng và câu chuyện đang
kể câu chuyện hoặc câu
chuyện chỉ là câu chuyện
và chàng chỉ là chàng
vân vân và vân vân
cho đến khi cả câu
chuyện và chàng đều chỉ
là những điều bịa đặt
bịa đặt như thật.
CÔ GÁI DA ĐEN
Cô gái da đen ơi
khuôn mặt cô đẹp như
thế sao đôi mắt cô
buồn như thế buồn như
bản nhạc jazz buổi chiều
buồn nghe tin đứa em
trai sống ngoài lề đường
bị bắn gục ngoài lề
đường hay như câu chuyện
buồn về người cha chẳng
ra gì cờ bạc và
nghiện ngập đã bỏ người
vợ trẻ và hai đứa
con thơ ra đi không
lời từ biệt, cô gái
da đen ơi hẳn đôi
mắt ấy chẳng phải của
cô mà chỉ là bản
sao đôi mắt của mẹ
cô vì đó là nỗi
u buồn chồng chất qua
thời gian về người chồng
và đứa con thơ đã
làm nên đôi mắt buồn
như thế, cô gái da
đen ơi khuôn mặt cô
đẹp như thế hẳn phải
có đôi mắt hồn nhiên
của một thiên thần nên
chăng hãy trả cho mẹ
cô đôi mắt ấy vì
cuộc đời cô đâu phải
cuộc đời của mẹ cô
cuộc đời nào thuộc về
cuộc đời đó đâu phải
cuộc đời nào cũng là
cuộc đời nào, và hỡi
cô gái da đen ơi
tôi nói không sai đâu
(nếu có sai thì cũng
chẳng sai nhiều) khuôn mặt
cô đẹp như thế phải
có đôi mắt hồn nhiên
của một thiên thần chứ.
Last modified on 06/30/2007 – 4:00 PM © 2004 – 2007 www.thotanhinhthuc.org.
MUCLUC