15 BÀI THƠ

Frederick Turner Frederick Feirstein Dana Gioia

_______________________________

Translated by KI

 

 
 

 

 

MM


FREDERICK TURNER
_________________

 

ADVICE TO A POET

Then should you tell them what they want to hear?
They want it so badly, they yearn for it,
It would so ease the pain there is in living;
And they have begged you through their intermediaries,
Not rudely, but with a sad, moving tact;
For once be gentle with them, say the words,
Put it on record, give the great permission.

And who are you to be the judge of things?
What vote made you the guardian of their souls?
– A lesser poet in a century
That has got tired of poets, and with reason:
There were so many, and then after all
Turned out no better than the rest of us –
And you bring no solution to the problem,
No innovation in the craft or theme,
Are an apostle of the ancient forms
And only sing the old discarded dream.

For after all if there is no solution,
No fresh alternative to work and love
And clear intelligence and careful knowing,
No better source of wisdom but ourselves,
No secret way to hand on our decisions
To some director, natural or divine,
Perhaps collective – gender, race, or class –
Then life would be unbearable, we'd see
Reflected in the mirror just a face,
The common vector of some six desires.

And moral perfectness feels so like death!
And you who tell them this have no pretension
Of scoring better on that test than they:
You are as sensual, slothful, as dishonest,
As vain of your good judgment as are they:
And even this is one more form of boasting,
Which does not make it any the less true.

But they would so reward you if you said it,
And after all what harm now would it do?
Say it then, make the required confession:
You will feel so much better when you're through.

 

LỜI KHUYÊN MỘT NHÀ THƠ

Thế thì bạn nên nói với bạn đọc những gì
Họ muốn nghe? Họ muốn lắm, họ nóng lòng muốn
Biết, nó làm dịu đi nỗi đau trong cuộc sống;
Và họ cầu xin bạn, không thô bạo, nhưng cũng
Không phải với cách xử trí cảm động, buồn bã
Qua những điều họ muốn nghe; hãy hòa nhã với
Họ một lần, nói vài lời, ghi vào biên bản
Điều đó, cho phép họ thỉnh cầu điều đó. Và

Bạn là ai mà trở thành người phán xét mọi
Sự việc? Cuộc biểu quyết nào làm bạn là người
Canh giữ linh hồn họ? – Một nhà thơ tồi của
Thế kỷ, một thế kỷ chán ngấy những nhà thơ,
Với lý do: có quá nhiều nhà thơ, mà sau
Cùng tất cả không có gì hơn trong số chúng
Ta – nhà thơ không đưa ra giải pháp nào cho
Vấn đề, không có khám phá mới về kỹ năng
Hay chủ đề, và là nhà truyền giáo của những
Thể thơ cũ, và lập lại giấc mơ đã phế

Tàn. Vì cuối cùng nếu không có giải pháp, không
Có thay đổi gì mới đối với tác phẩm và
Tình yêu, và trí tuệ thông suốt và cái biết
Cẩn trọng, không có nguồn khôn ngoan nào ngoài chính
Chúng ta, không có đường lối bí mật nào truyền
Tải quyết định của chúng ta tới người đạo diễn,
Bình thường hay thánh thiện, hoặc nhóm – giới tính, chủng
Loại, giai cấp – rốt cuộc rồi cuộc đời sẽ không
Thể dung thứ, và phản ánh trong gương chỉ là
Khuôn mặt, với góc độ tầm thường của vài trong
Sáu giác quan ham muốn. Và sự hoàn chỉnh phẩm

Hạnh tạo cảm giác như nỗi chết! Và nhà thơ
Nói với họ rằng họ chẳng có kỳ vọng về
Số điểm tốt hơn những gì họ đạt được, qua
Trắc nghiệm: bạn ham nhục dục, vô công rỗi nghề,
Không thật thà và hão huyền trong phán đoán đúng
Đắn của bạn như họ vậy: và ngay cả cho
Đó là cường điệu thì cũng không phải là không

Đúng thực. Họ ngợi khen bạn nếu bạn nói lên
Được điều họ muốn nghe, và sau cùng sự tổn
Hại nào bây giờ điều họ muốn nghe đó gây
Nên? Hãy nói ra điều đó rồi thú tội: bạn
Sẽ cảm thấy vô cùng dễ chịu khi bạn vượt qua.

Khế Iêm dịch

 

 

37,000 FEET ABOVE THE ATLANTIC

Here between heaven and heaven there is no prayer,
No mark of past, no roots, as those I saw
Just yesterday, great feet mottled and bare
Thrust in the sandy soil of Hanover:
Only the breath of ego and the smell
Of coffee, and the sound of broken air
Tearing across the airfoils and the hell
Of carbide turbine-blades.  And yet I swear
The darkened heavens whisper to me here
Of you, rapt in your blue pavilions,
Bone-temples deep with your divine software,
And what you will have known, what alien suns,
What techne of what gentleness and power;
And the stunned self, its great gifts stranded here
Between the nightblue future and the past,
Is silent in the vision of the knower
Where the first heaven is whispered by the last.

 

TRÊN CAO ĐẠI TÂY DƯƠNG 37 NGÀN BỘ

Trên đây giữa thiên đường và thiên đường không có
Lời kinh cầu, không có dấu hiệu của quá khứ,
Không gốc rễ, như gốc rễ tôi thấy mới hôm
Qua, những bàn chân khổng lồ lốm đốm, trần trụi
Xuyên thủng đất cát ở Hanover: chỉ có
Hơi thở của bản ngã và mùi cà phê, và
Âm thanh thất thường của không khí, xé giữa cánh
Và phần máy phản lực bằng chất carbide. Và
Còn nữa, tôi thề rằng bầu trời tối thì thầm
Với tôi ở đây về thượng đế, say mê những
Cung xanh của ngài, thân thể con người chìm sâu
Trong khả năng sáng tạo của ngài, và những gì
Ngài biết, những định tinh xa lạ nào, phương pháp
Nào của thanh lịch và quyền năng nào; và cái
Tôi bị kích động; phương pháp nào tắc nghẽn nơi
Đây giữa màu xanh đêm của tương  lai và quá
Khứ, lặng im trong thị giác của người nhận biết,
Nơi thiên đường cái đầu tiên được thì thầm bởi
Cái cuối cùng.

Khế Iêm dịch

 

 

APRIL WIND

– for Ann Weary

Wind, gigantic, wrestles the April leaves;
The mares are nervous, elated, tossing their manes;
We pass in file under the forest eaves
Where a magic bodarc shakes an emerald free
From each of its branched black veins;

The path is narrow, we are fingered at elbow and knee
By the grape and the cedar elm.  All goes dazzling bright:
The sun has come out and now we suddenly see
How this green is the white of the plant world, the blanch
Of its secret kinship with light;

And my friend turns–the artist, who owns this ranch –
And tells how a painter will throw on gout of white,
And feather a green glaze thereover, for a branch;
And now, strangely, we both fall silent and ride
As if we were chilled by a slight;

For through the woodland is blowing a perfume, a tide
Of sweetness from some blossoming out of our sight,
Mysterious, innocent, heavenly, known on the inside
Only, unfading; and the mares are dancing, and we,
Like disciplined riders, pull tight

On the rein and grasp with the strength of the thigh and the knee
The huge bodies that move, prehistoric and blind,
Through the now darkening glades.  And we are quite free
To speak, or not, as we make for the gate we shall find
In the waves of the fragrant wind.

 

GIÓ THÁNG TƯ

– Tặng Ann Weary

Gió, lớn, vật vã những chiếc lá tháng Tư; những
Con ngựa cái bồn chồn, phấn kích, tung bờm; chúng
Tôi men theo hàng dọc dưới mái rừng nơi vòm
Cây ma thuật đong đưa màu lục bích thoát khỏi
Từ mỗi trong những nhánh gân lá đen; đường hẹp,

Trái nho, cây du, tuyết tùng va vào khủyu tay
Và đầu gối chúng tôi. Mọi thứ sáng lên ngoạn
Mục: mặt trời lên và bây giờ chúng tôi bất
Ngờ thấy, làm cách nào màu xanh thành màu trắng
Trong thế giới thực vật, sự tái nhợt của sự

Đồng cảm bí mật của nó với ánh sáng; bạn
Tôi – họa sĩ chủ nhân trang trại này – quay lại,
Và kể cách nào người họa sĩ ném trên đốm
Trắng, và phủ lên lớp xanh nhẹ, thành màu tái
Nhợt; và bây giờ, một cảm giác kỳ lạ làm

Cả hai chúng tôi đều yên lặng và cưỡi ngựa
Như thể chúng tôi bị lạnh bởi sự mong manh;
Vì xuyên qua rừng cây một mùi thơm đang thổi
Qua, cơn thủy triều của vị ngọt dịu từ những
Bông hoa ngoài tầm nhìn, bí mật, vô hại, thần

Tiên, chỉ biết được từ bên trong, không phai nhạt;
Và những con ngựa đang khiêu vũ, và chúng tôi,
Như những kỵ mã có kỷ luật, ghì dây cương
Và kềm với sức mạnh của đùi và đầu gối,
Những thân hình to lớn chuyển động, tiền

Sử và mù, băng qua những đường hẹp bây giờ
Đang tối. Và chúng tôi hoàn toàn tự do, nói
Hoặc không, như chúng tôi hướng về phía cổng, chúng
Tôi sẽ phát hiện trong những làn sóng của hương gió.

Khế Iêm dịch

 

 

205 WOODSIDE DRIVE

This is the house where your children played by the fireplace;
In spring the blooming wisteria scented the air;
Sundays you kissed in bed and fetched the newspaper:
Now you're a stranger there.

Another family brushes the turn of the banister,
Somebody's photographs clutter the baby grand.
You can see from the sidewalk, straining to get the best angle,
As if in a foreign land.

If you were to trespass, and cross the invisible boundary
Dividing the past from the present, you'd end up in jail.
Your freehold is void, a recording angel would indicate
Signatures marking the sale.

Perhaps it's a nightmare you're having, you'll wake in a panic,
And slowly the desolate dream will slacken and wane,
And you'll see the familiar shadows branching the curtains
And turning you'll drowse off again.

But this is no dream; your body is twenty years older,
The children are distant, the furniture carried away;
All you have 1is the joy of the folly of falling,
The dream of the everyday;

All you have left is the heart that harrows its memories;
Here's no abiding stay.

 

NHÀ SỐ 205 ĐƯỜNG WOODSIDE

Đây là ngôi nhà nơi các con bạn chơi bên
Lò sưởi; trong mùa xuân hoa đậu tía nở bay
Hương thơm; những Chủ Nhật vợ chồng hôn nhau trên
Giường và đọc báo: bây giờ bạn là người lạ.

Một gia đình khác làm sạch bụi thành cầu thang,
Những tấm hình của ai đó bầy trên chiếc dương
Cầm nhỏ. Bạn nhìn vào từ bên  đường, cố nhìn
Cho rõ, như  thể bạn đang ở nơi miền đất

Lạ. Nếu bạn xâm nhập bất hợp pháp, và băng
Qua ranh giới vô hình phân chia quá khứ với
Hiện tại, bạn sẽ vào tù. Quyền sở hữu của
Bạn không còn hiệu lực, giấy chủ quyền nhà đã

Được đăng Ký. Có lẽ, đó là cơn ác mộng,
Và bạn thức giấc trong hoảng loạn, rồi dần dần
Giấc mơ phiền muộn sẽ chùng lại và tàn phai,
Và bạn nhìn thấy những cái bóng thân quen vén

Tấm màn, và làm bạn ngủ lại. Nhưng đó không
Phải là giấc mơ; thân thể bạn đã già đi
Hai mươi năm, những đứa con đã xa, đồ đạc
Trong nhà không còn nữa; tất cả chúng ta để

Lại là niềm vui trong quá khứ, giấc mơ của
Mỗi ngày; là trái tim cày bừa ký ức; ở
Đây không có sự lưu lại mãi mãi.

Khế Iêm dịch

 

 

THE BRUGES VIRGIN

The tourists do not comprehend that pure white light.
The art professor makes a formal note.
I, but half-ruined, feel the ancient grace,
The terror of the Virgin's face,
The hint, like the fresh herb beside her throat,
Of ever-lost delight.

We clean the varnish, cannot see to clean
Our clogged lies, lusts, treasons, sloths, vanities;
We use the lilies of our sex to know,
And cannot therefore see to know
The vision in whose light the virgin sees,
Nor know what sin might mean.

Nature is made the proxy for our shame;
Pollution is the name we give the grief
Of self-despoiled and ravished innocence.
We make machines do penitence
To the dim spectres of our disbelief,
Absolving us of blame.

The closest we can come is in denial:
Think how the fogs clear from a mountainside
To show the galleries of virgin trees,
When the dawn's dazzling mysteries
Remind us of the soul's lost passiontide,
The sources of its Nile.

 

ĐỨC MẸ ĐỒNG TRINH Ở BRUGES

Những du khách không thấu hiểu ánh sáng trắng trong
Lành đó. Giáo sư nghệ thuật ghi rõ thế. Tôi,
Một phần lúng túng bởi tội lỗi, cảm thấy vẻ
Duyên dáng cổ xưa, sự kinh hoàng khi nhìn trên
Khuôn mặt Đức Mẹ Đồng Trinh, ám chỉ, sự tươi
Mới của thiên nhiên và ký ức thiên đường, của
Niềm vui sướng không kéo dài mãi nhưng có thể

Trải nghiệm lại. Chúng ta lau chùi lớp vẹc ni,
Nhưng không thể thấy để lau sạch bao nhiêu lời
Dối trá, dục vọng, sự phản bội, sự biếng nhác,
Tính hợm hĩnh; chúng ta biết qua vẻ hấp dẫn
Bề ngoài nên không thể nhận biết, rằng thị giác
Của Đức Mẹ Đồng Trinh soi sáng chúng ta vì
Chúng ta không thấy sự mù lòa của chúng ta.

Bà mẹ thiên nhiên điển hình cho sự hổ thẹn
Của chúng ta; ô nhiễm là tên gọi nỗi ưu
Phiền về sự vô tội bị cưỡng đoạt và hãm
Hiếp. Chúng ta tạo ra máy móc, vật dụng, gây
Tác hại môi trường rồi bày tỏ sự ăn năn
Trước  những bóng ma lờ mờ của nỗi hoài nghi,
Để mong được miễn trách. Cận kề nhất chúng ta

Đạt được trong hành động ăn năn là khước từ
Hành động: hãy nghĩ làm sao sương mù tan nơi
Sườn núi để lộ ra những thân cây nguyên si,
Khi những bí mật ngoạn mục của bình minh nhắc
Chúng ta tái lập lại ý nghĩ  thanh khiết của
Tâm hồn, suối nguồn sông Nile của nó.

Khế Iêm dịch

Chú thích
Bruges: Một thị trấn ở Bỉ

 

 

MM


FREDERICK FEIRSTEIN
__________________

 

THE WITCH

In Freud’s Vienna no one could believe
The children they molested there could feel,
Although from fairytales they did expect
The Witch to heat up children for a meal.

What parents do, what friends of parents do,
What supers, teachers, clergy fix, explore,
Repeats itself in self-deception, war.
You know this as persecuted Jew.

Read your memories Time makes ideal.
The text is there in metaphors and dreams,
In plays, poetry, even business schemes,
In masquerades of prayers against the Real.

Our lives were spent at two, three, four,
Watching a movie, X-rated, humming
The sound track at our parents’ door
– We sometimes hear it when we’re coming.

For years, decades, you repeat this trauma
In myth, the fairytale of World War II;
You bring your past into the drama,
Dreaming you’re gathering gold teeth, brown shoes.

 

MỤ PHÙ THỦY

Ở thành Viên của Freud không ai tin những trẻ
Em bị xâm phạm tình dục có thể cảm nhận,
Mặc dù từ những chuyện cổ tích họ đã chờ
Đợi, bà phù thủy hâm nóng trẻ em cho bữa

Ăn. Bậc cha mẹ làm gì, bạn bè cha mẹ
Làm gì, những giám thị, thày cô giáo, giới tu
Sĩ định vị, thẩm tra cái gì, tất cả những
Gì đó tự lập lại trong sự tự lừa gạt,

Chiến tranh. Bạn biết điều này giống như người Do
Thái bị ngược đãi. Hãy đọc ký ức của bạn
Lúc Thời Gian trở nên lý tưởng. Bản văn còn
Đó, trong ẩn dụ và những giấc mơ, trong kịch

Bản, thơ ca, ngay cả những sơ đồ thương mại,
Trong sự giả trang của những lời cầu nguyện chống
Lại Sự Thực. Đời sống của chúng ta đã mệt
Đừ  hai, ba, bốn lần, xem phim tính dục, – thỉnh

Thỏang chúng ta đạt tới khóai cảm khi nghe tiếng
Nhạc phim vo ve nơi phòng của cha mẹ chúng
Ta. Những năm tháng, những thập niên, bạn lập lại
Cơn chấn thương này trong huyền thọai, trong cổ tích

Về thế chiến II; bạn mang quá khứ của bạn
Vào kịch, mơ thấy đang thu nhặt những chiếc răng
Vàng và những chiếc giày nâu.

Khế Iêm dịch

 

 

FAIRYTALES

Story-tellers know what scholars learn
That we in time, because of time, must burn
And to the womb of Death we must return.

Fairytales tell us what we can’t forget;
That we are always children, to expect
The witches’ woods of trauma and neglect.

In almost every fairytale we’ve ever heard
We children can’t be seen, can’t say a word,
And know our Fate must always be absurd.

For instance, when the father suffers grief,
He sends us children to our stepmom’s double
Who puts us on a cross or bas relief.

Our task, then, is to be resurrected
By challenging the unexpected,
To re-appear the fractally perfected.

Hansel and Gretel, Snow White are the best
To learn from, learn never to trust or rest
– The poorest of us and the wealthiest.
When we toast Life, remember we’re Death’s guest.

 

TRUYỆN CỔ TÍCH

Những người kể chuyện biết những gì những nhà học
Giả nhận biết rằng chúng ta ở đúng lúc, bởi
Vì thời gian, phải bị đốt cháy, và chúng ta
Phải trở về nơi tử cung của sự chết. Những

Truyện cổ tích kể lại những gì chúng ta không
Thể quên; rằng chúng ta luôn luôn là những đứa
Trẻ, trông chờ những khó khăn và sao lãng của
Những mụ phù thủy. Trong hầu hết những chuyện cổ

Tích chúng ta từng nghe, chúng ta những đứa trẻ
Không được thấy, không thể thốt nên lời, và biết
Rằng số phận chúng ta luôn luôn vô lý. Như 
Khi người cha trải qua nỗi u sầu, ông gửi

Chúng ta, những đứa trẻ tới cũng một bà mẹ
Nuôi, và bà ta đặt chúng ta lên thập giá
Hoặc để chúng ta rơi vào tình trạng còi cọc.
Công việc của chúng ta, lúc đó, phải sống lại,

Thách đố lại điều không ngờ, để tái hiện điều
Hòan thiện từng phần. Hansel và Gretel, Snow
White là cách hay nhất để chúng ta học, không
Bao giờ tin cậy hoặc ngơi nghỉ – những kẻ nghèo

Nhất của chúng ta và những kẻ giàu nhất. Khi
Chúng ta nâng chén chúc mừng Cuộc Đời, nên nhớ,
Chúng ta là người khách của Thần chết.

Khế Iêm dịch

______________________

Chú thích
Hansel (anh) và Gretel (em gái) là con một người tiều phu nghèo, bị người mẹ kế âm mưu làm cho người cha phải bỏ con mình trong rừng, để tránh bớt miệng ăn. Trong rừng chúng phát hiện một ngôi nhà làm bằng bánh mì và bánh ngọt. Nhưng đó là ngôi nhà của một mụ phù thủy già, chuyên môn dụ dỗ con nít để ăn thịt. bà ta nhột Hansel trong một cái lồng sắt và bắt Gretel làm nô lệ. Bà ta nuôi Hansel cho mập để ăn thịt, nhưng vì bà ta mù nên mỗi lần kiểm tra Hansel đưa ra một khúc xương. Sau một tuần, mất kiên nhẫn, bà ta thuyết phục Gretel mở lò và thúc giục Gretel thò vào xem lò nóng chưa. Gretel làm bộ không hiểu, bà ta tức giận tự thò đầu vào, ngay lập tức Gretel xô bà ta vào trong lò lửa. bà phù thủy cháy thành tro và hai anh em, vơ vét ngọc ngà châu báu tìm đường về nhà. Người dì ghẻ đã chết và người cha mừng rỡ đón các con trở về, sống trong giàu có.

Snow White, tức Truyện Bạch Tuyết và Bảy chú lùn.

 

 

SNOW WHITE

Her face is now a zero of despair
Over aging, money, the fatality
Of menopause, sexual schemers…
She lifts a wisp of gray hair
And tries to grin, “Bring me no more dreamers.”

Now is her final chance to meet The Prince.
“My inner wars are over, I need peace
Not the poison of my mother’s ‘No!’
“I’ve wakened to the dreaded five oh!”

“Hurry, Prince, soon I will be bleeding.
Time brings one down incalculably slow.
My heartbeat’s rapid, terrified of giving.
Like hers, hers, hers!
Hurry, Prince. I’m so tired of living.”

 

BẠCH TUYẾT

Khuôn mặt nàng tràn đầy tuyệt vọng về tuổi tác,
Tiền bạc, số phận vô sinh, những kẻ âm mưu
Tình dục … Nàng nâng lọn tóc xám và cố tóet
Miệng cười, “Đừng mang đến tôi những người mơ mộng.”

Bây giờ là cơ hội cuối cùng của nàng gặp gỡ
Hòang tử. “Những cuộc chiến tranh thầm kín của tôi
Đã qua rồi, tôi cần sự bình yên, không phải
Thuốc độc nơi lời nói ‘Không!’ của mẹ tôi. “Tôi

Đã tỉnh dậy vào tuổi năm mươi!”, “Nhanh lên, Hòang
Tử, chẳng mấy chốc tôi sẽ ra đi. Thời gian
Làm suy sụp con người một cách chậm chạp khó
Mà tính trước. Nhịp tim của tôi đập nhanh, kinh

Hãi về sự ban cho. Giống như nhịp tim của
Mẹ tôi, của mẹ tôi, của mẹ tôi. “Nhanh lên,
Hòang tử. Tôi rất mệt vì Sự sống.”

Khế Iêm dịch

 

 

THE PRINCE

In this fairytale of rescue we know well,
No one speaks of the Prince and what he’s giving
– His confidence, his courage, and his hope

Despite his journeys through his inner hell
– His fire-breathing Sis who couldn’t cope
With masculinity and independent living

– Like Pop who would debase his youthful hope:
“Your sacrifice will make your sister well.
Watch me with Mom who’s never unforgiving.”

So here’s Snow White, apparently not living.
Behind her glass, she doesn’t look too well.
Yet the Prince still has the innocence to hope

He can resuscitate her with this kiss he’s giving:
Warmed by the fire in her inner hell,
He doesn’t hear her cackle, “Your breath’s smoke.”

Or see the Mother Witch inside her unforgiving,
Or the Victim shouting in the mirror, “I can’t cope!
This Prince here thinks I’m actually living?

“He doesn’t know I’m happiest with dopes,
My seven ex-s with their dwarfish living.”
“I’m happiest, poor Prince, when I’m not feeling well,

“For I was fed red apples plucked from Hell.
I can’t digest your antidote of giving:
Your confidence, your courage, and your hope!”

The Prince thus lonely, maddened, learns to cope.  
And, though he doesn’t feel or look too well,
To stay alive he constantly keeps giving
While over him she knots a zero rope

 

HOÀNG TỬ

Trong truyện cổ tích về sự giải cứu này, chúng
Ta biết rõ, không ai nói về  Hòang tử và
Những gì chàng cho đi –  sự tự tin, lòng can

Đảm và niềm hy vọng mặc dù hành trình của
Chàng xuyên qua địa ngục thâm sâu – Nàng Công chúa
Giận dữ bên trong chàng không thể đương đầu với

Cuộc sống độc lập đầy nam tính của chàng – giống
Như người cha, vua Pop, hạ thấp niềm hy vọng
Trẻ trung của chàng, “sự hy sinh của ngươi sẽ

Làm nàng công chúa trong ngươi hài lòng nhưng hãy
Nhìn sự không khoan dung của ta với Mẹ ngươi.”
Nàng Bạch Tuyết này đây rõ ràng không còn sống,

Đằng sau lớp kính, nàng nhìn không tươi thắm. Mà
Hoàng tử vần ngây thơ hy vọng, chàng có thể
Làm nàng sống lại với một nụ hôn: làm ấm

Lại bằng lửa nơi địa ngục thâm sâu của nàng,
Nhưng chàng không nghe nàng động đậy, “hơi thở của
Chàng là khói.” Hoặc nhìn người Mẹ Phù thủy bên

Trong sự không khoan dung của nàng, hoặc Nạn nhân
Gào lên trong tấm gương, “Tôi không thể đối mặt!
Chàng Hoàng tử này đây nghĩ rằng tôi thật sự

Đang sống? Chàng không biết rằng tôi hạnh phúc với
Những chất kích thích, tôi và bảy chú lùn với
Cuộc sống lùn tịt của họ.” “Tôi hạnh phúc nhất,

Hỡi Hoàng tử tội nghiệp, khi tôi cảm thấy không
Khoẻ, vì tôi được cho ăn những trái táo đỏ
Ngắt xuống từ địa ngục. Tôi không thể tiêu hóa

Thuốc giải độc chàng cho: lòng tự tin, sự can
Đảm, và hy vọng của chàng!” Như vậy Hoàng tử
Tìm cách đối phó với vẻ lẻ loi, bực dọc.

Và, mặc dù chàng không cảm thấy hoặc trông không
Hài lòng nhưng để  sống còn chàng vẫn tiếp tục
Cho đi, trong khi qua chàng, nàng thắt sợi dây
Thòng lọng.

Khế Iêm dịch

 

 

THE FATHER SAYS

“Yes, I’ve nothing, so I have nothing to give.
I’m so consumed by envy, greed and guilt,
I have to send my kids into the woods.
I can’t endure to see them zestily live.
I’m Hate which I have married in The Witch.

“I couldn’t take their mother’s being good.
Being a poor man. Poor men envy the rich
In spirit, money, time, charm, talent, luck.
I’ve tossed away the flesh I couldn’t fuck.

“When they were small I had confidence and hope.
I felt myself, not a boy in dread,
Not needing what’s most perverse, this bitch
Who stuffs, with me, their pockets full of bread
So we won’t feel guilty, giving them up for dead.

“Children aren’t evil toward their parents.
They’re scapegoats, it’s the other way around.
We’ve put them in the woods or in the ground,
Hansel and Gretel slogging from ditch to ditch.
Having no self, I’ve married Death the Witch.

 

NGƯỜI CHA NÓI

 “Vâng, tôi không có gì, vì vậy tôi không có
Gì để cho đi. Tôi quá bận tâm với lòng
Ghen tị, tham lam và tội lỗi, tôi đã đưa
Mấy đứa nhỏ vào rừng. Tôi không thể chịu đựng
Khi thấy chúng sống đầy sức sống. Tôi là Ghét
Vì thế tôi đã kết hôn với Mụ Phù Thủy.

Tôi không thể lấy một người mẹ tốt cho chúng.
Vì  nghèo. Người nghèo ghen tị người giàu trong tinh
Thần, tiền bạc, thời gian, sức quyến rũ, tài năng,
May mắn. Tôi mất đi người vợ hiền, nên phải
Lấy người vợ khác. Khi chúng còn nhỏ tôi tin

Cậy và hy vọng. Tôi tự cảm thấy, không phải
Là đứa con trong  kinh sợ, hay ngang ngạnh, nhưng
Tôi tự cảm thấy giờ đây đang đồng lỏa với
Người đàn bà đáng khinh này, nhét đầy bánh mì
Vào túi chúng, và vì thế chúng tôi không cảm
Thấy có tội, bỏ chúng cho chết. Con cái không

Độc ác với cha mẹ. Chúng là những con vật
Tế thần, ngược lại chính cha mẹ độc ác với
Con cái. Chúng tôi bỏ chúng trong rừng hoặc vào
Một nơi nào đó, để Hansel và Gretel
Lê bước lạc vào. Không có cá tính tôi đã
Kết hôn với Mụ Phù Thủy của Thần chết.

Khế Iêm dịch

 

 

MM


DANA GIOIA
__________

 

FILM NOIR

It’s a farm town in the August heat
With a couple of bars along Main Street.
A jukebox moans from an open door
Where a bored waiter sweeps the floor.

A bus pulls up by Imperial Fruit.
A guy gets off a new prison suit.
He’s not bad looking. Medium height
Full of ambition. Not too bright.

He’s a low life. He’s one of the lost
Who’s burnt every bridge he’s ever crossed.
Just out of slammer, a ticking bomb,
The Wrath of God and Kingdom Come.

It’s the long odds on a roll of the dice
For big stakes you can’t bet twice.
The cards get dealt. The wheel spins.
At the end of the night the house always wins.

He sees her alone at the end of the bar,
Smoking and hot like a fallen star.
She’s a cold beauty with a knowing wink.
If she shot you dead, she’d finish your drink.

Some guys learn from their mistakes,
But all he learned is to raise the stakes.
There’s something he forgot in jail –
That the female’s deadlier than the male.

It’s tough love from a hard blue flame,
And you can’t beat a pro at her own game.
It’s a long con. It’s the old switcheroo.
You think you’re a player, but the mark is you.

She’s married but lonely. She wishes she could.
Watch your hands! Oh, that fells good.
She whispers how much she needs a man.
If only he’s help her. She has a plan.

Their eyes meet, and he can tell
It’s gonna be fun, but it won’t end well.
He hears her plot with growing unease.
She strokes his cheek, and he agrees.

It’s a straight shot. It’s an easy kill.
If he doesn’t help her, some guy will.
It’s a sleek piece with only one slug.
Spin the chambers and give it a tug.

The heat of her lips, the silk of her skin.
His body ignites. He pushes in.
They lie in the dark under the fan –
A sex-drunk chump, a girl with a plan.

 

PHIM ĐEN

Đó là trang trại trong một thị trấn nhỏ dưới
Cái nóng tháng Tám với đôi quán rượu dọc theo
Đường Cái. Một cái máy hát rên rỉ phát ra từ
Cánh cửa mở nơi người bồi bàn uể ỏai quét

Dọn. Chuyến xe búyt dùng lại ở cửa hàng trái
Cây Imperial Fruit. Một gã thanh niên mặc bộ
Áo tù bước xuống. Hắn nhìn không tệ. Cao trung
Bình. Đầy ước vọng. Không quá thông minh. Hắn là

Kẻ xấu. Một trong những kẻ lầm lạc hết thuốc
Chữa. Vừa mới từ nhà tù ra. Như một trái
Bom sắp nổ, Sự Giận Dữ Của Chúa và Thế
Giới Bên Kia. Điều chắc chắn không phải là trò

May rủi vì bàn thắng lớn không thể cược hai
Lần. Khi những lá bài được chia. Bánh xe quay.
Qua đêm thì nhà cái luôn luôn vơ cả. Hắn
Nhìn thấy ả một mình cuối quán rượu, hút thuốc

Và nóng bỏng như một ngôi sao hết thời. Ả
Có sắc đẹp lạnh người với cái nháy mắt như
Biết ý. Nếu ả bắn ai, ả sẽ nốc hết
Ly rượu còn lại của ngừơi đó. Vài kẻ học

Được từ những lầm lỗi, nhưng tất cả hắn học
Được là dám liều. Có điều hắn đã quên lúc
Trong tù – Là đàn bà độc ác hơn đàn ông.
Đó là thứ tình yêu khó nuốt phải trả giá

Đắt, và bạn không thể đánh bại một ả sừng
Sỏ với trò chơi do chính ả bày ra. Đó
Là trò lừa đã lâu. Cuộc trao đổi bất ngờ
Cũ kỹ. Bạn nghĩ bạn là kẻ chơi, nhưng

Bạn là mục tiêu của trò dối lừa. Ả có
Chồng nhưng lẻ loi. Ả ao ước được vậy. Hãy
Nhìn bàn tay bạn! Ôi cảm thấy vui sướng. Ả
Thì thầm, ả cần một ngừơi đàn ông biết bao.

Nếu chỉ hắn là người giúp ả. Ả có một
Kế. Đôi mắt họ gặp nhau và hắn có thể
Biết đó sẽ là niềm vui, nhưng không thể kết thúc
Hay. Hắn nghe âm mưu của ả với mỗi e

Ngại. Ả vuốt má hắn và hắn đồng ý. Đó
Là cú bắn thẳng. Cách giết ngừơi dễ dàng. Nếu
Hắn không giúp ả thì đã có kẻ khác. Đó
Là kế họach lẻ chỉ cần một viên đạn. Quay

Ổ đạn và siết cò. Đôi môi ả nóng
Bỏng, làn da ả mịn màng. Cơ thể hắn bắt lửa.
Hắn đẩy vào. Chúng nằm trong bóng tối dưới cánh
Quạt – một tên ngốc khát dục, đứa con gái với

Một mưu toan.

Khế Iêm dịch

 

Chú thích
Phim đen là thuật ngữ chỉ phong cách lọai phim cổ điển đen trắng với những cốt truyện đầy kịch tính và tội ác của Hollywood vào thời kỳ đầu thập niên 1940 tới cuối thập niên 1950, nhấn mạnh vào thái độ thơ ơ ích kỷ và động lực tình dục. Bài thơ nói về một tù nhân mới được thả, bị dồn nén tính dục, và một ngừơi đàn bà đã lợi dụng, dùng sự trao đổi xác thịt để anh ta giết người chồng của mình. Kết cuộc là anh ta lại tiếp tục ngồi tù.
 
Bài thơ hay, dĩ nhiên còn ở nơi nhịp điệu và nhạc tính của ngôn ngữ và vần điệu, quyện với những ý tưởng. Bài dịch chỉ thể hiện được ý tưởng bài thơ với đầy tiếng lóng, nên thưởng thức bài thơ cần đọc vào chính nguyên bản.

 

 

PITY THE BEAUTIFUL

Pity the beautiful,
the dolls, and the dishes,
the babes with big daddies
granting their wishes.

Pity the pretty boys,
the hunks, and Apollos,
the golden lads whom
success always follows.

The hotties, the knock-outs,
the tens out of ten,
the drop-dead gorgeous,
the great leading men.

Pity the faded,
the bloated, the blowsy,
the paunchy Adonis
whose luck’s gone lousy.

Pity the gods,
no longer divine.
Pity the night
the stars lose their shine.

 

TỘI NGHIỆP NGƯỜI ĐẸP

Tôi nghiệp người đẹp, những người đàn
bà hấp dẫn, những người đàn bà
thon gọn, những người đàn bà trẻ
với những nhân tình ra vẻ, đang

Ban phát cho họ những ước muốn.
Tôi nghiệp những chàng đẹp trai, những
chàng trai lực lưỡng, và những chàng
trai nam tính, những chàng trai vàng

Mà sự thành công luôn luôn bám theo.
Những người lôi cuốn sự thèm muốn,
những người cám dỗ không cưỡng được,
những người ở hạng thóp, những người

Ngọai hạng, những người đàn ông hàng
đầu hết sẩy. Tội nghiệp kẻ tàn
lụi, kẻ béo phị, kẻ nhếch nhác,
chàng đẹp trai nay đã bụng phệ

Sự may mắn đến nước tồi tệ.
Tội nghiệp những vị thánh không còn
thiêng, tội nghiệp đêm, những vì
sao đánh mất sự chói sáng.

Khế Iêm dịch

_________________

Ghi chú
Apollos và Adonis là những vị thần thời cổ đại La Hy, chỉ những chàng đẹp trai. Bài nguyên tác thì kiệm lời, nhưng bản dịch thì nhiều lời để làm rõ ý, một phần vì bài thơ dùng nhiều tiếng lóng.

 

 

COLD SAN FRANCISCO 

I shall meet you again in cold San Francisco
On the hillside street overlooking the bay.
We shall go to the house where we buried the years,
Where the door is locked, and we haven’t a key.
We’ll pause on the steps as the fog burns away,
And the chill waves shimmer in the sun’s dim glow,
And we’ll gaze down the hill at the bustling piers
Where the gulls shout their hymns to being alive,
And the high-masted boats that we never sailed
Stand poised to explore the innocent blue.
I shall speak your name like a foreign word,
Uncertain what it means, and you –
What will you say in that salt-heavy air
On that bright afternoon that will never arrive?

 

SAN FRANCISCO  LẠNH

Tôi sẽ gặp em lần nữa trong cái lạnh của
San Francisco, trên con đường quanh sườn đồi
Nhìn qua vịnh. Chúng ta sẽ tới ngôi nhà nơi
Những năm tháng đã chôn vùi, nơi cánh cửa khóa,
Và chúng ta không có chìa khóa. Chúng ta sẽ
Dừng nơi những bước chân như sương mù dần tàn,
Và cái lạnh gợn sóng lung linh trong ánh hồng
Mờ của mặt trời, và chúng ta sẽ chăm chú
Nhìn xuống đồi nơi những cầu tàu rộn ràng nơi
Những cánh chim hải âu quàng quạc bản thánh ca
Hiện sống, và những cột buồm cao, chúng ta chưa bao
Ra khơi, đứng đĩnh đạc thám hiểm màu xanh thơ
Dại. Anh sẽ gọi tên em như một tiếng ngọai
Quốc, không có gì chính xác, và em – em sẽ
Nói gì trong cái không khí đầy muối ở buổi
Trưa sáng chói sẽ không bao giờ tới đó.

Khế Iêm dịch

 

 

PROPHECY

Sometimes a child will stare out of a window
for a moment or an hour – deciphering
the future from a dusky summer sky.

Does he imagine that some wisp of cloud
reveals the signature of things to come?
Or that the world’s a book we learn to translate?

And sometimes a girl stands naked by a mirror
imagining beauty in a stranger’s eyes
finding a place where fear leads to desire.

For what is prophecy but the first inkling
of what we ourselves must call into being?
The call need not be large. No voice in thunder.

It’s not so much what’s spoken as what’s heard –
and recognized, of course. The gift is listening
and hearing what is only meant for you.

Life has its mysteries, annunciations,
and some must wear a crown of thorns. I found
my Via Dolorosa in your love.

And sometimes we proceed by prophecy,
or not at all – even if only to know
what destiny requires us to renounce.

O Lord of indirection and ellipses,
ignore our prayers. Deliver us from distraction.
Slow our heartbeat to a cricket’s call.

In the green torpor of the afternoon,
bless us with ennui and quietude.
And grant us only what we fear, so that

Underneath the murmur of the wasp
we hear the dry grass bending in the wind
and the spider’s silken whisper from its web.

 

LỜI TIÊN TRI

Đôi khi một đưa trẻ nhìn đăm đăm qua của
sổ một lúc hay hàng giờ – giải đóan tương lai
từ bầu trời mùa hè sẫm mầu. Nó có tưởng

Tượng ra vài lọn mây, phát hiện dấu hiệu điều
gì xảy đến? Hoặc rằng thế giới này là cuốn
sách chúng ta học để dịch? Và đôi khi một

Cô gái đứng khỏa thân bên chiếc gương, tưởng tượng
sắc đẹp trong đôi mắt kẻ lạ, tìm tới nơi
mà sợ hãi dẫn đến thèm khát. Vì tiên tri

Chỉ là lời bóng gió đầu tiên về những gì
chính chúng ta phải sáng tạo? Tiếng gọi không cần
lan rộng. Không có giọng nói nào trong tiếng sấm.

Không quá nhiều điều đựơc nói lên cũng như nghe
thấy – và nhận ra, dĩ nhiên. Món quà tặng là
lắng nghe, và nghe chỉ có nghĩa đối với em.

Đời sống có những bí ẩn của nó, những phát
ngôn và vài người phải đội vòng gai. Tôi nhận
ra Con Đường Sầu của tôi trong tình yêu em.

Và đôi khi chúng ta tiến hành bởi sự tiên
tri hoặc không gì cả – mặc dù chỉ để biết
những gì mà số phận đòi chúng ta khước từ.

Ôi, Chúa của vòng vo và những điều nói không
được, Chúa làm ngơ lời cầu nguyện của chúng con.
Hãy đưa chúng con khỏi sự điên dại. Làm chậm

Nhịp tim chúng con với một tiếng dế kêu. Trong
tình trạng uể ỏai nhợt nhạt của buổi trưa, Chúa
ban cho chúng con sự buồn chán và tĩnh lặng.

Và cho chúng con chỉ những gì chúng con sợ, do vậy
dưới tiếng râm ran của bầy ong, chúng con nghe
cỏ khô uốn cong theo gió và tiếng thì thầm

Mềm mại của con nhện từ màng nhện.
                                   
Khế Iêm dịch

 

 

THE APPLE ORCHARD

You won't remember it – the apple orchard
We wandered through one April afternoon,
Climbing the hill behind the empty farm.

A city boy, I'd never seen a grove
Burst in full flower or breathed the bittersweet
Perfume of blossoms mingled with the dust.

A quarter mile of trees in fragrant rows
Arching above us. We walked the aisle,
Alone in spring's ephemeral cathedral.

We had the luck, if you can call it that,
Of having been in love but never lovers –
The bright flame burning, fed by pure desire.

Nothing consumed, such secrets brought to light!
There was a moment when I stood behind you,
Reached out to spin you toward me . . . but I stopped.

What more could I have wanted from that day?
Everything, of course. Perhaps that was the point –
To learn that what we will not grasp is lost.

 

VƯỜN TÁO

Em sẽ không nhớ – vườn táo nơi chúng ta đã
Lang thang qua một trưa tháng Tư, trèo lên ngọn
Đồi đằng sau trang trại không người. Là một đứa

Trẻ thành phố, tôi chưa bao giờ nhìn thấy lùm
Cây tràn đầy hoa hoặc hít thở mùi thơm ngọt
Đắng của những chùm hoa phủ bụi. Mùi thơm của

Những luống cây trải ra một phần tư dặm kết
Vòng cung trên đầu chúng tôi. Chúng tôi đi giữa
Các hàng cây, đơn độc trong nhà thờ lớn thóang

Qua của mùa xuân. Chúng tôi may mắn nếu em
Có thể gọi như thế, đang được yêu nhưng không
Bao giờ có người yêu – ngọn lửa của tình yêu

Nung nấu, được nuôi dưỡng bằng niềm khao khát trinh
Nguyên. Không có gì tiêu tán, những bí mật như vậy
Được mang ra ánh sáng! Đó là lúc khi tôi

Đứng sau em, với tới để xoay em về phía tôi …
Nhưng tôi dừng lại. Tôi có thể muốn thêm gì
Nữa từ hôm ấy? Mọi thứ, dĩ nhiên. Có lẽ

Đó là điểm chính – để nhận ra điều chúng ta 
Không nắm lấy thì mất.

Khế Iêm dịch

 

 

THE LUNATIC, THE LOVER, AND THE POET

The tales we tell are either false or true,
But neither purpose is the point. We weave
The fabric of our own existence out of words,
And the right story tells us who we are.
Perhaps it is the words that summon us.
The tale is often wiser than the teller.
There is no naked truth but what we wear.

So let me bring this story to our bed.
The world, I say, depends upon a spell
Spoken each night by lovers unaware
Of their own sorcery. In innocence
Or agony the same words must be said,
Or the raging moon will darken in the sky.
The night grow still. The winds of dawn expire.

And if I’m wrong, it cannot be by much.
We know our own existence came from touch,
The new soul summoned into life by lust.
And love’s shy tongue awakens in such fire –
Flesh against flesh and midnight whispering –
As if the only purpose of desire
Were to express its infinite unfolding.

And so, my love, we are two lunatics,
Secretaries to the wordless moon,
Lying awake, together or apart,
Transcribing every touch or aching absence
Into our endless, intimate palaver,
Body to body, naked to the night,
Appareled only in our utterance.

 

NGƯỜI ĐIÊN, NGƯỜI YÊU, VÀ NHÀ THƠ

Những câu truyện chúng ta kể hoặc sai hoặc đúng,
Nhưng không có mục đích nào là chính. Chúng ta
Đan dệt cuộc đời chính chúng ta từ chữ, và
Câu truyện đúng nói cho biết chúng ta là ai.
Có lẽ đó là những chữ triệu mời chúng ta.
Câu truyện thường thì khôn ngoan hơn người kể. Không
Có sự thật trần trụi trừ những gì chúng ta

Mặc. Như vậy hãy để tôi mang câu tuyện này
Vào gường ngủ chúng ta. Thế giới, tôi nói, tùy
Thuộc vào bùa chú được nói mỗi đêm bởi những
Người yêu nhau không biết về trò phù thủy của
Chính họ. Trong sự trong trắng hoặc đớn đau những
Chữ tương tự phải được nói lên, hoặc mặt trăng
Dữ dội sẽ làm tối đen bầu trời. Đêm sẽ
Trở nên tĩnh lặng. Gió của bình minh lắng xuống. 

Và nếu tôi sai, nó không thể hòan tòan sai.
Chúng ta biết sự hiện hữu của chúng ta đến
Từ xúc giác, một tâm hồn mới được mời gọi
Vào đời bởi sự thèm khát. Và tình yêu là
Tiếng e ấp đánh thức trong lửa – xác thịt áp
Vào xác thịt và nửa đêm thì thầm – như nếu
Mục đích duy nhất của thèm khát là để diễn
Tả sự trải ra vô tận. Và như vậy, tình yêu

Của tôi, chúng ta là hai kẻ điên, những thư
Ký đối với mặt trăng không nói được bằng lời,
Nằm thức, với nhau hoặc cách xa, thu chép mỗi
Va chạm hoặc sự vắng mặt nhức nhối vào vô
Hạn, lời ba hoa thân mật, thân xác với thân
Xác, trần truồng với đêm, quần áo mặc chỉ trong
Lời chúng ta nói.

Khế Iêm dịch

 

 

 

Last modified on 04/12/2014 8:00 PM © 2004 2014 www.thotanhinhthuc.org.